ما قدرى زيربنايى تر فكر كرده ايم؛ يعنى به نظرمان رسيد كه بايد زير ساختهاى ادبى حوزه را تقويت كرد. اگر فضاى آثار دينى و محيطهاى معنوى، شاهد ظهور آثار برجسته و ماندگار شود، خود به خود كارهاى ضعيف عقب نشينى مى كنند. براى رسيدن به چنين هدفى، آنچه از انجمن قلم برمى آيد، توليد يا توسعه آثار برجسته است. دست كم مى توان تأليفات ارزنده را معرفى و فضيلتهاى آنان را شناسايى كرد. بنده و ديگر دوستانى كه كمابيش با تواناييهاى قلم و ادبيات دينى آشنايى داريم، بسيار متأسفيم كه مفاهيمى مانند انتظار، ظهور، غيبت و رابطه جهان با حضرت مهدى (ع) به شايستگى تبيين قلمى نشده اند. ممكن است در زمينه تبيين علمى ادعاهايى داشته باشيم؛ اما در حوزه تبيين قلمى واقعاً كم كار بوده ايم و به وظيفه خود به نيكى عمل نكرده ايم.

يكى از نخستين آثارى كه مؤسسه موعود به چاپ رساند كتاب ندبه هاى دلتنگى به قلم جناب عالى بود. نظر خودتان درباره اين اثر چيست؟

از قضا ندبه هاى دلتنگى نخستين كتاب بنده هم هست. من بعد از اين كتاب، هشت اثر ديگر را هم منتشر كردم؛ ولى اين كتاب، براى من جايگاه خاصى دارد. البته هيچ ادعايى هم ندارم و از بسيارى جهات، آن را ناقص مى دانم؛ ولى از استقبالى كه از اين كتاب شد و اينكه مى بينم در صدا و سيما و مجالس ويژه امام عصر (ع) آن را مى خوانند، احساس خوبى دارم. در مجله شما هم مى بينم كه خيلى از نويسندگانتان به اين سبك مى نويسند و به نوعى توان گفت تحت تأثير ندبه هاى دلتنگى هستند. بعد از چاپ كتاب، چندين بار سعى كردم باز به همان شيوه بنويسم؛ ولى گويا توفيق نيست. من تك تك مقالات ندبه هاى دلتنگى را در حال و هواى خاصى نوشتم و به تقديم نامه آن هم قلباً اعتقاد دارم. اگر خاطرتان باشد، كتاب را با اين عبارت آغاز كردم: پيشكش به آنان كه با آرزو زيستند و از درس انتظار يك جمعه غيبت نكردند. گويا غيبتهاى من در اين كلاس، خيلى شده است. دليلى هم براى موجه كردن غيبتهايم ندارم. به همين جرم، ديگر نمى توانم به همان سبك و سياق بنويسم.

به هر حال ندبه هاى دلتنگى را مى توان از نمونه هاى ادبيات عاشقانه در موضوع موعود (ع) شمرد. چندين اثر ديگر هم بعد از ندبه هاى دلتنگى، چاپ شده است و باز جا دارد كه اين دور را تسلسل دهيم.

ادبيات داستانى ما هم در موضوع مهدويت (ع) پيشرفت فوق العاده اى نداشته است. نظر شما چيست؟

همين طور است كه مى فرماييد. البته داستانهاى خوبى در اين فضا توليد شده اند؛ اما هيچ يك با آثار برجسته و استوار ادبيات داستانى ايرانى قابل مقايسه نيست. ما در زبان فارسى رمانهايى داريم كه به حق نيرومند و جذاب اند. در اين رمانها، از اكثر ظرفيتهاى زبان فارسى استفاده شده است. ولى وقتى به موضوعات دينى مى رسيم، گويا آن قوت و مهارت را نداريم. بنده گمان مى كنم علت اين ضعف و فتور، كم كارى ما است. اگر رمانهاى عاشقانه در زبان فارسى، پيشرفت خوبى داشته اند، علتش حجم انبوه كارهايى است كه در اين فضا توليد شده است. هر اثر و هر نوشته، از خود اثرى برجاى گذاشته و رمان فارسى را يك قدم به جلو برده است. الان نمى توان داستانهاى دهه سى و چهل را با رمانهاى نويسندگان كنونى مقايسه كرد؛ چون نويسنده اى كه الان قلم به دست مى گيرد و داستانى مى آفريند، شمار فراوانى از كارى پيشينيانف خود را پشت سر دارد. در هر موضوعى كه كار شود و به توليد انبوه برسد، مى توان آثار بهترى خلق كرد. اگر ما در موضوع مهدويت، پيشرفت چشم گيرى نداشته ايم، علتش كم كارى است. نويسندگان و مؤلفانى كه دغدغه هاى دينى دارند، اين راه را هموار نكرده اند. ولى من بسيار اميدوارم كه آينده مانند حال و گذشته نخواهد بود؛ همان طور كه كمابيش با رقه هايى از اميد را مى توان در قلم و آثار برخى از نويسندگان جديد ديد.

ما بسيار خوشحال خواهيم شد اگر انجمن قلم حوزه بتواند در موضوع مهدويت (ع) توفيقى كسب كند و از هيچ گونه كمك و همراهى با نويسندگان و صاحبان قلم در حوزه دريغ نخواهيم كرد. چنانچه تصور مى كنيد مراكزى مانند مؤسسه موعود مى تواند كمكى به اهداف انجمن قلم بكنند، بفرماييد.

ما همگى وقتى به يكديگر مى رسيم، از هيچ گونه كمكى به هم دريغ نداريم؛ اما متأسفانه وقتى مى خواهيم اين كمكها و همدليها را از راههاى رسمى و ادارى به يكديگر برسانيم، با يك دنيا مشكل مواجه مى شويم. در همين ماجراى تشكيل انجمن، با بسيارى از كسانى كه فكر مى كرديم مى توانند كمكى به قلم دينى كنند، تماس گرفتيم. همگى آمادگى خود را اعلام كردند؛ اما وقتى كمك يا لطف آقايان به پيچ و خمهاى ادارى مى افتد، خود مشكل جديدى مى شود! من مطمئنم كه مؤسسه فرهنگى موعود (ع) انگيزه و توانايى لازم را براى همكارى با مراكز دينى و ادبى دارد و اميدوارم كه بتوانيم از تجربه ها و همدلى شما استفاده كنيم.

بسيار ممنون و متشكريم از حضورتان در اين گفت وگو. براى شما و دوستان همكارتان در انجمن قلم حوزه، آرزوى موفقيت مى كنيم. اگر نكته يا مطلب خاصى به نظرتان مى رسد بفرماييد.

سخن بسيار است و من اميدوارم بتوانم در طى چند مقاله پى در پى در يكى از نشريات، درباره موانع و مشكلات رشد مهارتهاى قلمى در حوزه فعاليتهاى دينى، بنويسم؛ ولى در اينجا همين قدر يادآور مى شوم كه ما از بى توجهى به مسائل به ظاهر حاشيه اى و ساختارى، صدمات بسيارى خورده ايم. وقت آن رسيده است كه به اين گونه مسائل هم توجه كنيم و بيش از اين متوقف نمانيم.

براى شما و همه همكارانتان در مؤسسه فرهنگى موعود، آرزوى توفيق بيشتر در خدمت به فرهنگ مهدوى (ع) دارم.