ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٨ - امكان ديدار با امام زمان (ع)

امكان ديدار با امام زمان (ع)

با حضور حجج اسلام، مرتضى آقاتهرانى، سيدمهدى حائرى قزوينى، على‌اكبر مهدى‌پور و جعفر ناصرى‌

موضوع تشرّف به محضر مبارك امام عصر (ع) از ديرباز، محلّ بحث و گفت‌وگوى فقها، متكلّمان، محدّثان و مورّخان مسلمان بوده و هر يك از آنها با توجّه به حوزه پژوهشى و مطالعاتى خاصّ خود، وجهى از وجوه مختلف آن را مورد بررسى قرار داده‌اند؛ امّا بايد اذعان داشت كه هنوز همه ابعاد اين موضوع بر ما روشن نشده و بسيارى از پرسش‌هاى مطرح شده، پاسخ درخورى نيافته‌اند. به خوبى مى‌توان دريافت كه بحث از تشرّفات و ديدار با امام غايب (ع) يكى از نيازهاى جدّى امروز جامعه ماست كه با پرداختن مناسب به آن مى‌توان به راهكارهايى براى چگونگى سامان دادن زندگى معنوى و اجتماعى در دوران غيبت و برقرارى ارتباط با ساحت مقدّس امام عصر (ع) دست يافت.

ذ اوّلين پرسشى كه به طور طبيعى به ذهن خطور مى‌كند اين است كه آيا اساساً ديدار با امام زمان (ع) ممكن است يا خير؟ به عبارت ديگر آيا براى ما اين امكان وجود دارد كه به محضر ايشان شرفياب شويم؟

حجّت‌الاسلام والمسلمين آقا تهرانى: نفى ديدار در يكى از توقيعاتى كه حضرت بقيةالله (ع) به آخرين نايب خود داده‌اند، مطرح شده است. حضرت، اين توقيع را حدود يك هفته مانده به زمان مرگ او برايش فرستاده‌اند. او هم قرار شد آن را به اطّلاع همگان برساند. خلاصه محتواى توقيع از اين قرار است: «از اين به بعد هر كسى كه ادّعاى ديدار ما را كرد، او را تكذيب كنيد.»

سياق عباراتى كه قبل و بعد از اين جمله، در توقيع آمده است، به خوبى بيانگر اين موضوع بوده كه منظور از ديدار، همانند دوره غيبت صغرى است؛ به همان سبك كه نايبى وجود داشت و هر كسى خبرى و مطلبى داشت، آن را به نايب حضرت مى‌داد و او هم به ايشان مى‌رساند. فرموده‌اند: «اگر چنين كسى را ديديد، تكذيب كنيد.» تا حالا هم هر كس چنين دكّانى براى خود به راه انداخته، دروغگو بوده است. على محمّد باب‌ و افراد همانند او و فرقه‌هاى منحرفى كه راه انداختند، همه ساخته دست دولت‌هاى استعمارى وقت بوده‌اند.

ذ مطلب بعدى اين است كه آيا به طور كلّى و مطلق هم ديدار محال است؟ يعنى اگر ما از امثال اين مدّعيان كه دنبال پخش كردن موضوع هستند، بگذريم، آيا براى بقيه هم مى‌توان چنين احتمالى را قائل شد؟

شما نگاه كنيد، در طول تاريخ كسانى را مى‌شناسيم كه اسلام‌شناسان واقعى و اصيلى بوده و در تمام عمرشان حتّى يك مكروه هم انجام نمى‌داده‌اند؛ مرحوم سيد بحرالعلوم، سيدبن طاووس، آيت‌الله سيد ابوالحسن اصفهانى و مانند ايشان كم نبوده‌اند. اينها گفته‌اند حضرت را ديدار كرديم. اين خود بهترين دليل است براى اينكه در دوره غيبت كبرى مى‌توان حضرت را مشاهده كرد و در آن توقيع از همگان نفى ديدار نشده است. علاوه بر اين، در كتاب «سوداى روى دوست» براهين عقلى و نقلى متعدّدى براى اثبات امكان ديدار حضرت در دوره غيبت كبرى آورده‌ايم كه عزيزان مى‌توانند براى مطالعه بيشتر به آنجا مراجعه كنند.

حجت‌الاسلام و المسلمين حائرى قزوينى: مسلماً بنا بر رواياتى كه در اختيار داريم و نيز آداب و دستوراتى كه از شرع مقدّس رسيده پاسخ اين پرسش مثبت است و امكان تشرّف وجود دارد. البتّه بسيارى از افرادى كه حضرت را مى‌بينند، ايشان را نمى‌شناسند. سدير صيرفى‌ از امام صادق (ع) نقل مى‌كند كه فرمودند:

«همانا در صاحب اين امر شباهتى به يوسف وجود دارد.»

سدير مى‌گويد: عرضه داشتم: گويا از زندگانى و غيبت آن حضرت ياد مى‌كنيد؟ حضرت فرمودند:

«و چه چيز را اين افراد انكار مى‌كنند؟! به درستى كه برادران يوسف كه از اسباط و پيامبرزادگان بودند، با يوسف تجارت كرده و از او