ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٩ - بندگى
طبق مملوكيّت و بندگى خود حركت كند و تسليم صرف پروردگارش شود و آن، تحقّق به دين در همه شئون است[١].
بنابراين براساس آيات ياد شده، خداى متعال پيامبران را براى خود و بندگى محض خود برگزيده است. اين ويژگى در امام هم وجود دارد و خداى متعال امام را نيز برگزيده است. در روايات نقل شده از امام رضا (ع) به برگزيده شدن پيامبر و امام اشاره شده است. برخى از اين روايات عبارتند از:
١. امام رضا (ع) مىفرمايند: خداى عزّوجلّ براى رسالت خود اختيار نمىكند و از بندگانش برنمىگزيند كسى را كه مىداند، وى به او و عبادتش كفر مىورزد و جز او شيطان را مىپرستد: «و لا يختار لرسالته و لا يصطفى من عباده من يعلم أنه يكفر به و بعبادته و يعبد الشيطان دونه».[٢]
٢. آن حضرت همچنين مىفرمايند:
«امام تنها امام از سوى خداى متعال است و به اين سبب امام است كه خدا او را در آغاز آفرينش برگزيده: «... فالإمام إنما يكون إماما من قبل الله باختياره إياه فى بدء الصنيعة ...»[٣].
٣. امام رضا (ع) در خطبه معروف در اوصاف امام مىفرمايند:
«خداى تبارك و تعالى همواره براى [رهبرى] آفريدههايش امامان را از فرزندان حسين (ع) از نسل هر امامى انتخاب مىكند و براى امامت برمىگزيند: «... فلم يزل الله تبارك و تعالى يختارهم لخلقه من ولد الحسين (ع) من عقب كل إمام يصطفيهم لذلك و يجتبيهم ...»[٤].
٤. از برخى آيات مانند «ثُمَّأَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا» چنين برمىآيد كه خداى متعال كتاب را به بندگان برگزيده داده است و براساس حديث نقل شده از امام رضا (ع)، منظور از آن بندگان برگزيده، عترت طاهرين (ع) هستند. ايشان اين تفسير را در حضور دانشمندان عراق و خراسان بيان مىكنند. نقل شده است گروهى از دانشمندان عراق و خراسان در حضور امام رضا (ع) بودند كه مأمون معناى آيه «ثُمَّأَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ ذلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ»[٥] را از دانشمندان پرسيد. آنان گفتند: خداوند متعال از آن، همه امّت را اراده كرده است. مأمون به امام رضا (ع) رو كرد و گفت: اى ابالحسن! شما چه مىگويى؟ امام رضا (ع) فرمودند:
آن طور كه مىگويند، نمىگويم؛ بلكه مىگويم خداى «عزّوجلّ» از آن، عترت طاهرين را اراده كرده است.» سپس ١٢ آيه براى توصيف آنان بيان مىكند كه يكى از آن آيات آيه «تطهير» است: (إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً»[٦].[٧]
به اعتقاد شيعه كه مبتنى بر آيات و روايات فروان است، خداى متعال پيامبر و امام را نصب مىكند هيچ كسى در تعيين فردى به عنوان پيامبر يا امام نقشى ندارد. از آيات و روايات استفاده مىشود كه انتخاب فرد براى پيامبرى يا امامت تنها در دست خداست و خداى متعال