نام واقعى برنابا، يوسف ژوزف بن لووى بن ابراهيم يهودى از سبط لووى، از «قبرس» است. وى مزرعه‌اش را فروخت و آن را به پاى شاگردان مسيح (ع) ريخت.[١] او به تقوا و درست‌كارى شناخته شد و «سفر اعمال» خود را «يوسفى كه از جانب فرستادگان برنابا خوانده شد» ناميد[٢] و هنگامى‌كه پولس ادّعا كرد، مسيح (ع) را ديده و به «اورشليم» بازگشت تا به شاگردان نزديك شود، برنابا مسئوليت معرفى او را به شاگردان بر عهده گرفت.[٣]

و برنابا براى تبليغ و دعوت نيكوكار و صالحى بود كه مملو از روح القدس و ايمان به خداى بود، بنابراين جمع قابل توجّهى به خداى ايمان آوردند.[٤] سپس به همراه شائول (پولس) يك سال كامل به «طرسوس» رفت (اعمال ١٥/ ٢٩)، امّا پس از مشاجره او با پولس نام برنابا از عهد جديد محو شد.

مورّخان يادآورى مى‌كنند كه وفات او به سال ٦١ م. در «قبرس» به وقوع پيوست. بت‌پرستان او را سنگسار كردند و همين باعث مرگ او شد، پسر خواهرش، مرقس انجيلى نيز او را به خاك سپرد.

آيا انجيل برنابا در حال حاضر موجود است؟

منابع تاريخى به برنابا، انجيل، رساله و كتابى را نسبت مى‌دهند كه از مسافرت‌ها و آموزه‌هاى فرستادگان و پيامبران سخن مى‌گويد. دانشمند آلمانى چندروف‌[٥] به رساله برنابا در دست‌نوشته‌هاى سينا دست يافت كه به مقدّس به شمار آوردن اين رساله براى مدّت‌ها اشاره مى‌كرد.

امّا هيچ يك از رساله‌ها و كتاب‌هايش مقدّس به شمار نمى‌آيد، اينجاست كه بايد گفت جاى تعجّب دارد كه رساله‌هاى پولس و «لوقا» كه هيچ يك مسيح (ع) را نديده‌اند، چگونه معتبر به شمار مى‌آيند؛ در حالى كه سخنان برنابا كه در ايمان و درستى و مصاحبت و هم‌نشينى با مسيح (ع) برايشان سبقت نموده بود، معتبر نيست!

در سال ٣٦٦ دستورى از پاپ دماسوس درباره عدم مطالعه انجيل برنابا صادر شد، مجلس كليساهاى غربى نيز در سال ٣٨٢ و پاپ انوسنت در سال ٤٦٥ و پاپ گلاسيوس اوّل در سال ٤٩٢ ق. مطالعه برخى از انجيل‌ها را تحريم كردند كه انجيل برنابا نيز جزو اين انجيل‌ها بود.

دست‌يابى به نسخه‌اى از انجيل برنابا

كلام انجيل برنابا براى قرن‌هاى طولانى محو شد، تا اينكه فرامينو، راهب ايتاليايى، در اواخر قرن شانزدهم ميلادى بر نسخه‌اى از آن در كتابخانه «پاپ استكوس پنجم» در «واتيكان» دست يافت، كه آن را مخفى نمود و با آن از واتيكان خارج شد و اسلام آورد و ديگر نامى از اين نسخه برده نشد.

در سال ١٧٠٩ م. كريمر، يكى از مستشاران تزار «روسيه» بر تنها نسخه‌اى دست يافت كه امروزه از انجيل برنابا در دست است كه در سال ١٧٣٨ م. به «وين» منتقل شد، اين نسخه در ٢٢٥ صفحه، در دو جلد و به زبان ايتاليايى نوشته شده است. در آغاز اين قرن به دست استاد خليل سعادت اين انجيل به فارسى ترجمه شد. در مقدّمه استاد سعادت توضيحاتى داده است كه از آن براى شناخت و فهم اصول و مبادى اين نسخه استفاده مى‌كنيم. همچنين از وجود يك ترجمه اسپانيايى نام برده شده كه تعدادى از شرق شناسان در اوايل قرن هجدهم ميلادى آن را دست به دست مى‌كردند و سرانجام به دست دكتر هوايت رسيد كه عنوان كرد، اين نسخه ترجمه‌اى است از نسخه ايتاليايى آن و مترجم اسپانيايى آن فردى مسلمان به نام مصطفى العرندى است كه اين نسخه را نيز دكتر هوايت از دست داد. بنابراين اينكه نويسنده تنها نسخه ايتاليايى و نويسنده انجيل چه كسى است؟ معلوم نيست.

پى‌نوشت:

[١]. مقى ١٧: ٥.

[٢]. قرمس ١٩: ١٠- ١٧.

[٣]. جلاتيان ١٠: ٣.

[٤]. جلاتيان ٤: ٥.

[٥]. اعمال ٣٧- ٣٦.

[٦]. اعمال ٤/ ٣٦.

[٧]. اعمال ٩/ ٢٧.

[٨]. اعمال ١١/ ٢٤- ٢٢.

(٩). اعمال ١٥/ ٢٩.

[١٠]. ١٨٥٩ ميلادى.