ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٤ - جاهليت ثانى

جاهليت ثانى‌

سيد شاپور حسينى‌

از پيامبر (ص) نقل شده كه فرمود: «به اين دليل آن دوران خاص، دوران جاهليّت ناميده شده است كه اهل آن نادان بودند و اعمال نادرست انجام مى‌دادند.»[١] همچنين پيامبر (ص) فرموده است: «من ميان دو جاهليّت برانگيخته و مبعوث شده‌ام و جاهليّت دوم، بسيار سخت‌تر و مصيبت‌بارتر از جاهليّت اوّل است.»[٢]

اين سخن پيامبر (ص) بيانگر وجود جاهليّتى ديگر در آخرالزّمان است و از آنجا كه دعوت امام مهدى (ع) شبيه به دعوت جدّش، پيامبر (ص) است، به همين دليل، ناگزير پيش از ظهور ايشان يك دوران جاهليّت ديگر وجود خواهد داشت و در طى آن، مردم از اصول دين اسلام واقعى، منحرف مى‌شوند و آتش تعصّبات قبيلگى شعله‌ور مى‌شود. در قرآن آمده است: «وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الْأُولى‌؛[٣] و مانند روزگار جاهليّت قديم زينت‌هاى خود را آشكار مكنيد.» از اين آيه درمى‌يابيم كه قبلًا يك جاهليّتى وجود داشته است و ما مى‌دانيم كه جاهليّت نخست، پيش از ظهور اسلام بوده كه اسلام آن را از ميان برد. از جمله دلايل ديگر كه وجود جاهليّت ديگرى را اثبات مى‌كند، مطالبى است كه از معصومان (ع) نقل شده و فرموده‌اند: «مهدى دعوت به اسلامى جديد و كتابى جديد مى‌كند» و اين خود نشان مى‌دهد كه پيش از ظهور ايشان، جاهليّتى وجود خواهد داشت و اگر چنين نبود و اسلام واقعى حاكم بود، چه نيازى به دعوت براى اسلام جديد يا كتاب جديدى بود.

در روايت شريفى كه ابوبصير از اباعبدالله (ع) نقل كرده، آمده است: «اسلام غريبانه آغاز شد و غريبانه باز خواهد گشت و خوشا به حال غريبان»، من عرض كردم: خداوند حال شما را نيكو گرداند، منظور از اين را براى من شرح و توضيح دهيد. فرمود: «دعوت كننده ما، دعوت جديدى را از سر مى‌گيرد، دقيقاً همان گونه كه پيامبر چنين كارى را انجام داد.»[٤] از اين روايت شريف درمى‌يابيم كه امام مهدى (ع) دست به دعوتى مى‌زند و آن دعوت، جديد و مشابه دعوت پيامبر اسلام (ص) است و به طور خلاصه، اين روايت تأكيد مى‌كند كه‌