در اين آفاق اعظم مدارات ابدى الظّهور با منطقة البروج بر دو نقطه تقاطع مى‌كنند كه ميل آن دو نقطه از معدّل در جهت قطب ظاهر با عرض بلد مساوى بوده و اعظم مدارات ابدى الخفاء نيز با منطقة البروج در دو نقطه در جهت قطب خفى تقاطع مى‌كند و منطقة البروج باين چهار نقطه بچهار پاره و چهار قوس تقسيم مى‌شود:

١- قوسى كه پيوسته ظاهر و ابدى الظّهور است و در ميان آن نقطه انقلاب صيفى باشد و در مدتى كه آفتاب در اين قوس است روز اطول ايّام است.

٢- قوسى كه پيوسته مخفى و در منتصفش نقطه انقلاب شتوى مى‌باشد و مدّت درنگ آفتاب در اين قوس شب اطول ليالى است.

لازم بتذكّر است كه دو طرف قوس اوّل با افق مماسّ شده و هرگز غروب نمى‌كند چنانچه دو طرف قوس دوّم با افق مماسّ گشته و هرگز طلوع نمى‌نمايد.

٣- قوسى كه در منتصفش اوّل برج حمل يا بعبارت ديگر نقطه اعتدال ربيعى باشد طلوعش معكوس است يعنى آخر قوس پيش از اوّلش طالع مى‌گردد ولى غروبش مستوى و بر طبق معمول مى‌باشد، يعنى اوّلش ابتداء ظاهر شده و آخرش پس از آن طالع مى‌گردد مشروط باينكه قطب ظاهر در جانب شمال باشد ولى اگر قطب ظاهرش در جانب جنوب باشد طلوعش مستوى و غروبش معكوس مى‌گردد.

٤- قوسى كه اوّل ميزان و بعبارت ديگر نقطه اعتدال خريفى در منتصفش باشد طلوع و غروب اين قوس بعكس قسم سوّم است يعنى اگر قطب ظاهرش در شمال باشد طلوع آن مستوى و غروبش معكوس است و در صورتيكه قطب مزبور در جنوب باشد، طلوعش معكوس و غروبش مستوى مى‌باشد.

[وضع شمس نسبت به سكنه عرض تسعين‌]

متن: و امّا عرض تسعين: فقطبا المعدّل قطبا افقه و غاية ارتفاع الشّمس بقدر الميل الكلّى و لا طلوع و لا غروب الّا بالحركة الخاصّة. فالسنة يوم و ليلة كما مرّ.

و لنختم هذا الفصل بجدول لبيان عروض مبادى الاقاليم و اواسطها و اطول‌