تحفة الأحباب (شرح فارسی بر تشريح الافلاك شیخ بهائی) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٢ - شرح

«٦٦» درجه و «٢٥» دقيقه بوده كه با علامت «سوكه» آنرا مشخّص نموده‌اند.

قوله: و تمام عرض البلد: فاصله افق تا معدّل از تحت ارض تمام عرض ناميده مى‌شود.

متن: و ان زاد عليه و لم يبلغ الى تسعين فيميل قطب البروج الى جنوب سمت الرّأس بقدر تلك الزّيادة و لا يغرب من منطقة البروج ما يزيد ميله الشّمالى عن تمام العرض و لا يطلع ما يزيد ميله الجنوبى عليه، فينقسم منطقة البروج اربعة اقسام:

فما منتصفه منقلب القطب الظّاهر ابدى الظّهور و ما منتصفه منقلب القطب الخفى ابدى الخفاء، و ما منتصفه الاعتدال الرّبيعى ليطلع معكوسا و يغرب مستويا و ما منتصفه الاعتدال الخريفى بالعكس.

ترجمه: ٥- آنكه عرض بر ميل كلّى زائد بوده و به «٩٠» درجه نرسد.

در اين بقاع قطب فلك البروج بطرف جنوب سمت رأس مايل شده و مقدار ميل باندازه همان زيادى عرض بر ميل كلّى است و از فلك البروج مقدار ميل شمالى كه از تمام عرض بيشتر است غروب نكرده چنانچه مقدار ميل جنوبى كه بر تمام عرض زائد است طلوع نمى‌كند در نتيجه منطقة البروج به چهار قسمت تقسيم مى‌شود:

١- قوسى كه در نصف آن نقطه انقلاب صيفى است قطب ظاهر هميشه ظاهر و طالع است.

٢- قوسى كه در نصف آن نقطه انقلاب شتوى قطب خفى هميشه پنهان و غارب است.

٣- قوسى كه در نصف آن نقطه اعتدال ربيعى است طلوعش معكوس و غروبش مستوى است.

٤- قوسى كه در نصف آن نقطه اعتدال خريفى است طلوعش مستوى و غروبش معكوس است.

شرح‌ قوله: و ان زاد عليه و لم يبلغ الخ: گفته شده كه آفاق مايله پنج قسم بوده و هريك‌