تحفة الأحباب (شرح فارسی بر تشريح الافلاك شیخ بهائی) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٠ - خاتمه در بيان استخراج خط نصف النهار و سمت قبله از طريق دائره هنديه

نيست بلكه تقريبى مى‌باشد زيرا دو مدارى كه براى شمس در حال دخول ظلّ بدائره و خروجش از آن ترسيم شده مبنى بر تقريب بوده لاجرم باحتمال قوى با هم فرق دارند.

و در صورتى كه خورشيد در نقطه انقلاب صيفى يعنى اوّل روز تابستان باشد و عمل ياد شده صورت گيرد مى‌توان گفت كه عمل نهايت قرب به حقيقت و واقع را پيدا مى‌نمايد و اگر آنرا در روزى انجام دهند كه آفتاب در نصف نهار يعنى روى دائره نصف النّهار قرار گرفته باشد مدار خورشيد در دو حالت دخول و خروج سايه متحّد بوده و عمل تحقيقا انجام مى‌شود و اگر عمل با طلوع و با غروب شمس مقرون بوده در حاليكه خورشيد در اعتدال ربيعى يا خريقى باشد باينمعنى كه در اوّل روز بهار يا پائيز وقت غروب و طلوع خورشيد عمل صورت بگيرد پس خطّى كه بر استقامت سايه خارجشده و بمركز خطّ مشرق و مغرب و خطّ متقاطع با آن مرور مى‌كند، خطّ نصف النّهار است. و صورت دائره هنديّه چنين مى‌باشد.

ش ٢٩