تفسير فاتحة الكتاب از امام حسن عسكرى - حسينى شاهمرادى، قدرت الله - الصفحة ٣١ - در باره«الرحمن الرحيم»
در باره «الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ»
(١) إمام عليه السّلام فرمود:
[رحمان]، همان كسى است كه؛ بروزى بندگانش شديدا متمايل است! و موادّ روزى خود را از آنان نبرد، اگر چه فرمانش نبرند!.
بأفراد با إيمان، در كاهش بندگى و طاعتشان [رحيم] است. و بأفراد كافر كيش و ناسپاس!- كه خواستار كمك و همراهىاند، با رفق و مدارا! بآنان- [رحيم] است.
أمير المؤمنين فرمود:
[رحمان]، همان كسى است كه؛ بروزى بندگانش شديدا متمايل است!.
فرمود: و از رحمت او است! كه چون؛ نيروى بلند شدن و غذا خوردن از كودك، گرفته است! بجاى آن، تاب و توان بمادرش داد! و او را بكودك (خويش) دلسوز و مهربان آفريد! تا بتربيت و پرستاريش قيام كند. و چنانچه؛ (دست روزگار)، مادرى از مادران را سنگدل و بىعاطفه پروريد! تربيت و پرستارى طفل (عاجز) را بديگر مؤمنين، واجب گردانيد.
و از آنجا كه؛ نيروى تربيت و قيام بمصالح فرزند، از (شالوده وجود) برخى از حيوانات، گرفته شده، آن تاب و توان را در أولاد و فرزندشان جايگزين نمود! كه در زادروزش بپاخيزد! و بدنبال روزى مقدّرش براه افتد!.
إمام عليه السّلام فرمود: و تفسير [الرَّحْمنِ]، اينست:
[الرَّحْمنِ] كه قول خدا است، مشتقّ از رحم است[١]. شنيدم رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله ميفرمايد: خداى عزّ و جلّ! فرمود:
من، [رحمان] ام، و آن، [رحم] است. برايش اسمى از اسمم مشتق نمودم، كسى كه با آن، رابطه برقرار كرد، (من) با او، رابطه برقرار كردم! و كسى كه از او جدا شد، از او جدا شدم!.
[١] يا مشتقّ از رحمة است.