سلوك دانشجويى - محدثى، جواد - الصفحة ٨٩
بيشتر بهرهها را از اين رهگذر مىتوان به دست آورد و اغلب خسارتها هم به خاطر خوب گوش نكردن و بهرهنبردن از شنيدهها و گوش كردنهاى غافلانه و سهلانگارانه است. «نيوشا» به كسى مىگويند كه آن چه را مىشنود،- چه پند باشد، چه دانش، چه تجارب تاريخى و ...- خوب بشنود و با توجه گوش دهد و گوش هوش او باز باشد.
در يكى از توصيههاى حضرت امير عليه السلام چنين آمده است:
«عوِّد اذُنكَ حُسْنَ الاستِماعِ؛ گوش خود را به «خوب شنيدن» عادت بده!»
روشن است كه اگر «دل»، هنگام شنيدن و آموختن غافل باشد، گيرندگى و نيوشايى گوش اندك خواهد بود.
همين است راز فرانگرفتن درس و نفهميدن مطالب علمى و از ياد رفتن شنيدههاى كلاس درس يا سخنرانىهاى گويندگان، چرا كه گوش به سمت و سوى سخنِ گوينده است، اما دل در جاى ديگر است.
اگر دقت در شنيدن و عنايت در گوش دادن باشد، هم بهتر مىفهميم و هم فهميدهها دقيقتر و ماندگارتر در ذهن مىماند.
«تمركز فكر»، نقشى مهم در بهرهورى از شنيدن دارد.
بايد كوشيد تا هنگام گوش دادن، خاطرى جمع و دلى آسوده و فكرى تمركز يافته داشت و از تشتت فكرى و حواسپرتى جلوگيرى كرد.
البته عشق و علاقه به موضوع و شيفتگى به گوينده نيز، سهمى عمده در تمركز و توجه و فهم دارد. استاد و گوينده هم اگر در شنونده و شاگرد، شوق و رغبت و اهتمام و «حسن استماع» ببيند، بر سرشوق مىآيد و رغبت گفتن و انگيزه براى درس دادن بيشتر خواهد داشت.
آن چه اين بهرهورى را مىافزايد، به كارگيرى شنيدهها و آموخته است.
حتماً تجربه كردهايد كه اگر شنيدهها را براى ديگران «بازگو» كنيد، هم براى خودتان روشنتر مىشود، هم بهتر در يادتان مىماند، ديگران هم از اين