تاريخ، بسيارى از گمراهيها و مخالفتهاى برخى از صحابه از اوامر خدا و پيامبر او را- چه در زمان حيات و چه پس از وفات- ثابت كرده است؛ مثلا برخى از آنان را مى ياييم كه از جنگ احد گريخته و در جنگ خندق خانه نشينى را برگزيدند و با رسول خدا (ص) مخالفت كردند.

همچنين در مى يابيم اغلب مهاجران و انصار در مورد رفتن به جنگ با رومى ها به فرماندهى «اسامه بن زيد» با امر رسول خدا (ص) مخالفت كردند كه در رأس آنان «ابو بكر، عمر، ابو عبيده» و ديگران بوده اند[١].

مورّخان، رخدادهاى تاسّفبارى را ياد كرده اند كه از جانب برخى از صحابه- كه بعداً حاكمان مؤمنان شدند- روى داده است. شروع آن با مجبور كردن مردم به بيعت به وسيله ضرب و تهديد و هجوم به خانه فاطمه (س) دختر پيامبر خدا (ص) همراه بود و در آخر، غصب حق و اموال مختص به او و نيز ارث و سهم نزديكان، تا اين كه خشمگين بر آنان از دنيا رفت.

امّا تبعيد «ابو ذر غفارى» و راندن او از شهر رسول خدا (ص) به ربذه، ضرب وشتم «عمّار بن ياسر» و «عبد الله بن مسعود»- تا حدّى كه‌

[١] - الكامل فى التاريخ: ٣/ ٣١٧.