جلوههاى حضرت در عصر غيبت از نگاه فقاهت - سيفي مازندراني، شيخ علي اکبر - الصفحة ٤٠ - اشكالى ديگر و جوابى متقن

و كذب باشد در اين صورت قاعده تسامح جارى نيست؛ زيرا علم به كذب خبر و اتهام راوى به كذب، موجب انصراف اخبار من بلغ از اين موارد و مانع جريان قاعده تسامح است.

قسم دوّم: اينكه خبر، معلوم الكذب و راوى متهم به جعل نبوده باشد، اگر چه راوى مجهول الحال بوده و يا وثاقت او ثابت نبوده باشد ولى بايد براى اثبات نزد خودش حجت داشته باشد. در اين صورت مانعى از جريان قاعده تسامح نيست.

بنابراين در عصر غيبت كبرى اگر كسى ادعاى مشاهده حضرت كند، در صورتى كه معلوم الكذب يا متهم به جعل و افتراء و دروغ گوئى نباشد و مورد نقل ثواب بر عملى بوده باشد قاعده تسامح جارى مى‌شود. ولى از نظر ما اين قاعده استحباب آن عمل را اثبات نكرده و فقط ثابت مى‌كند كه آن عمل داراى ثواب است، پس حكم استحباب براى آن ثابت نمى‌شود و بين اين دو معنا فرق است و ما در كتاب مقياس الرواية بطور مفصل از اين قاعده تحقيق و بحث كرده‌ايم‌[١].

[١] - مقياس الرواية في علم الدراية: ص ٢١٥- ٢٣٠.