جلوههاى حضرت در عصر غيبت از نگاه فقاهت - سيفي مازندراني، شيخ علي اکبر - الصفحة ٣٢ - توجيه و حلّ اختلاف نصوص
السُّفراء لئلّا ينافي الأخبار التي مضت و ستأتى فيمن رآه عليه السلام. واللَّه يعلم»[١].
دسته دوّم: روايات و أخبار مستفيضهاى كه شيخ طوسى در كتاب الغيبة[٢] و علامه مجلسى در بحار[٣] و ساير محدثين و علماء در كتب حديث نقل كردهاند، اين نصوص دلالت بر اين معنا دارد كه أولياء و أبرار و مؤمنين و علماى بسيارى در مقاطع مختلف زمان غيبت كبرى به محضر حضرت بقية اللَّه (عجلاللَّه تعالى فرجهالشريف) رسيده و سفارشاتى از ايشان دريافت كردهاند. شايد بتوان تواتر معنوى اين دسته أخبار را ادّعا كرد.
شيخ الطائفه درباره اين دسته از اخبار مىگويد: «و أما ما روى من الأخبار المتضمّنة لمن رآه- و هو لا يعرفه، أو عرفه فيما بعد-، فأكثر من أن تُحصى غير أنّا نذكر طرفاً منها»[٤].
و أما رواياتى كه شامل امكان رؤيت حضرت صاحب الأمر- چه با شناخت و يا بدون شناخت در آن لحظه- بيشتر از آن است كه شمارش شود و ما برخى از آنها را ذكر مىكنيم».
توجيه و حلّ اختلاف نصوص
البته بين اين دو طائفه از روايات مىتوان به دو گونه جمع كرد:
توجيه اوّل: توقيع شريف حمل بر مشاهده همراه با دعواى سفارت و نيابت خاصّه و يا أخذ أحكام و دستورات شرعي بوده باشد، همانگونه كه علامه مجلسى به آن اشاره كرد.
[١] - بحارالانوار: ج ٥٢ ص ١٥١.
[٢] - الغيبة: ص ١٥٢.
[٣] - بحار الانوار: ج ٥٢ ص ١٥٩- ١٨٠.
[٤] - كتاب الغيبة: ص ١٥٢.