فرهنگ معارف نهج البلاغه - دشتى، محمد - الصفحة ٩٥ - د صبر در مشكلاتى چون خار در چشم نشسته
خطبه ٣
اين خطبه سياسى، تاريخى است كه در آن علل مظلوميت و سكوت خود را به شرح زير بيان مىفرمايد: ١- ويژگيهاى امير المؤمنين عليه السّلام ٢- سياست توحيدى امام عليه السّلام ٣- نگرشى به خلفاى سه گانه ٤- آفات رهبرى ٥- امام عليه السّلام و انگيزههاى پذيرش خلافت ٦- احزاب منحرف سياسى عصر امام عليه السّلام ٧- علل انحراف احزاب سياسى
اوّل: ويژگيهاى امير المؤمنين عليه السّلام
١- شايسته براى خلافت به اعتراف دشمن... و انه ليعلم ان محلى خ ٣ ١ ٢- محور اصلى جامعه اسلامى... محلى منها محل القطب من الرحا خ ٣ ١ ٣- سرچشمه علوم و معارف الهى... ينحدر عنى السيل خ ٣ ١ ٤- بلند پروازترين پرنده آسمان دانش... و لا يرقى الىّ الطير خ ٣ ١ ٥- وارث خلافت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله... أرى تراثي نهبا خ ٣ ٤ ٦- الگوى صبر براى حفظ اسلام... فرايت ان الصبر على هاتا خ ٣ ٣
دوّم: سياست توحيدى امام عليه السّلام
١- كنارهگيرى از خلافت براى حفظ اسلام... فسدلت دونها ثوبا خ ٣ ١ ٢- مقدم داشتن منافع اسلام بر منافع شخصى... فصبرت و فى العين قذى خ ٣ ٤ ٣- صبر در بدترين شرائط سياسى الف: صبر در مشكلات فرسوده كننده پيران... يهرم فيها الكبير خ ٣ ٢ ب: صبر در مشكلات پژمرده كننده جوانان... و يشيب فيها الصغير خ ٣ ٢ ج: صبر دچار كننده مؤمن در رنج مشقت... و يكدح فيها مؤمن خ ٣ ٣ د: صبر در مشكلاتى چون خار در چشم نشسته... و فى العين قذى خ ٣ ٣