فرهنگ معارف نهج البلاغه - دشتى، محمد - الصفحة ٤٢١ - ١٢ - برتر و بالاتر از تعريف وصف كنندگان
خطبه ١٦٣
مباحث اين خطبه اعتقادى، علمى است مانند: اوّل: خداشناسى دوّم- شگفتى مراحل خلقت انسان
اوّل: خداشناسى
الف: نشانههاى خدا در طبيعت
١- آفريننده بندگان الحمد للّه خالق العباد خ ١٦٣ ١ ٢- گستراننده زمين و ساطح المهاد خ ١٦٣ ١ ٣- جارى كننده سيل در درّهها و مسيل الوهاد خ ١٦٣ ١ ٤- روياننده گياهان در كوهها و مخصب النّجاد خ ١٦٣ ١ ٥- آفرينش شگفتى آور انسان ايّها المخلوق السّوىّ خ ١٦٣ ١١ ٦- هدايت غريزى در انسان فمن هداك لاجترار الغذاء من ثدى امّك خ ١٦٣ ١٣
ب: روش شناساندن خدا
١- اول بىآغاز و آخر بىپايان ليس لأوّليّته ابتداء و لأزليّته انقضاء خ ١٦٣ ١ ٢- آغازگر زوال ناپذير هو الأوّل و لم يزل خ ١٦٣ ٢ ٣- جاودانه نامحدود و الباقى بلا اجل خ ١٦٣ ٢ ٤- مسجود موجودات خرّت له الجباه خ ١٦٣ ٢ ٥- ستوده شده زبانها به يگانگى و وحّدته الشّفاه خ ١٦٣ ٢ ٦- برقرار كننده نظم در همه اشياء حدّ الأشياء عند خلقه لها خ ١٦٣ ٢ ٧- برتر از اوهام و گمان لا تقدّره الأوهام بالحدود و الحركات خ ١٦٣ ٣ ٨- برتر از زمان و مكان لا يقال له: «متى» خ ١٦٣ ٣ ٩- برتر از ظاهر و پنهان و الباطن لا يقال: «فيم» خ ١٦٣ ٣ ١٠- خداى بىهمانند لا شبح فيتقصى خ ١٦٣ ٤ ١١- خداى ظاهر و آشكار و لا محجوب فيحوى خ ١٦٣ ٤ ١٢- برتر و بالاتر از تعريف وصف كنندگان تعالى عمّا ينحله المحدّدون خ ١٦٣ ٧