دوره ها و پيشگامان بيدارى اسلامى معاصر - اراکی، محسن - الصفحة ٦١ - فصل چهارم ارزيابى دستاوردهاى سيد جمالالدين

فصل چهارم: ارزيابى دستاوردهاى سيد جمال‌الدين‌

ارزيابى دستاوردهاى سيد جمال‌الدين اسدآبادى را در نكات زير خلاصه مى‌كنيم:

١. سيد جمال‌الدين موفق به گسترش آگاهى در ميان امت اسلامى و خيزش و حركت بزرگان و علما و انديشمندان آن گرديد و جريان فعالى از آگاهى مكتبى و انديشه انقلابى در ميان قشر روشنفكر و انديشمند جامعه اسلامى در مناطق مختلف و ميان خلق‌هاى گوناگون به وجود آورد.

٢. سيد جمال‌الدين در ميان ديگر رهبران خيزش اسلامى و بنيان‌گذاران اين جنبش اين ويژگى را داشت كه ديوارهاى فرقه‌اى و ملى را درنورديد و تمامى موانعى را كه بر سر راه همبستگى بخش‌هاى مختلف امت با يكديگر قرار دارد، از ميان برداشت و موفق شد با وجود ايرانى و شيعى بودن، همان‌گونه كه با ايرانيان كار مى‌كرد، با مقامات و علماى اهل سنت ترك كار كند و به همان نحوى كه با علماى شيعه در عراق و ايران كار مى‌كرد، در الازهر و