دوره ها و پيشگامان بيدارى اسلامى معاصر - اراکی، محسن - الصفحة ١٣٧ - سوم مسئله رهبرى

از كسانى كه عمر خود را در زندان يا تبعيد سپرى كردند، اشاره كرد. اين حوادث باعث افت حركت‌هاى رهايى بخش و ركود فعاليت‌هاى دينى و رشد نفوذ بيگانه و افزايش سركوب سياسى و مذهبى و تشديد سياست‌هاى قلع و قمع رژيم گرديد. اين تجربه تلخ و ناخوشايند كه هنوز مدت درازى از آن نگذشته بود، اثرات منفى بسيارى نه تنها بر روحيه توده‌ها بلكه بر اعتماد رهبرى دينى نسبت به جدى بودن حمايت مردم و نيز نسبت به ميزان آمادگى توده‌ها براى پيگيرى و ادامه حمايت از رهبرى دينى در رويارويى آن با رژيم ديكتاتورى مسلط بر سرنوشت مردم مسلمان در ايران به جاى گذاشته بود.

امام خمينى (قدس سره) روحيه مردم ايران را مورد مطالعه و تجزيه و تحليل قرار داد و موارد قوت و ضعف آن را شناسايى كرد. در نتيجه به گونه ترديدناپذيرى بر وى مسلم گشت كه جنبه مذهبى و روحيه مردم ايران به ويژه پس از تحمل گرفتارى‌ها و بدبختى‌هاى دوره پهلوى اول و دوم به مرحله پختگى و آمادگى براى فداكارى و مقاومت رسيده و آن را مستعد انجام يك قيام مردمى كه تا پيروزى كامل از پاى ننشيند و تا تحقق هدف‌هاى خود پرچمش برافراشته باشد، كرده است.

امام خمينى (قدس سره) با چنين تحليل و نتيجه‌گيرى منتظر فرصتى بود كه در آن عناصر زير فراهم باشند: