دوره ها و پيشگامان بيدارى اسلامى معاصر - اراکی، محسن - الصفحة ٤٦ - فصل اول نگاهى گذرا به زندگى سيد جمالالدين اسدآبادى
فراخواند، او از من [محمد عبده] خواست تا اين كار را عهده دار شوم. من نيز پذيرفتم تعداد ١٨ شماره از اين روزنامه منتشر شد و در ميان مردم شرق و به ويژه مسلمانان به نحو بىسابقهاى جاى خود را باز كرد و تأثير بسزايى برجاى گذارد؛ ولى از طرف ديگر به همين دليل بود كه موانعى بر سر راه ادامه انتشار آن پديد آمد؛ مقامات هندى مانع از رسيدن روزنامه مزبور به آن ديار شدند؛ حكومت انگلستان به اذيت و آزار كسانى پرداخت كه اين روزنامه به دستشان مىرسيد ... سيد جمالالدين [پس از تعطيلى العروة الوثقى] همچنان در اروپا اقامت داشت؛ چند ماه در پاريس و چند ماه در لندن. تا اين كه بالاخره در اوايل جمادىالاول ١٣٠٣ هجرى قمرى (١٨٦٦ م) به ايران بازگشت.
در ايران نيز سيد جمالالدين آرام نگرفت؛ او به آگاه كردن مردم پرداخت و حقيقت وضع آنان و ضعف و زبونى و عقبماندگى ناشى از فساد حكومت و سكوت مردم و چيرگى جهل و ضعف اراده ايشان را توضيح مىداد؛ ميرزا صادق خان بروجردى از دوستان سيد جمالالدين در اين باره مطالبى دارد كه به نقل از سيد صالح شهرستانى در مجله العرفان چنين است:
او در همه مجالس و سخنرانىها از ناصرالدين شاه و وزير