دوره ها و پيشگامان بيدارى اسلامى معاصر - اراکی، محسن - الصفحة ٢٠٨ - ٢ امكانات و ابزار تحقيق
توسط دانشمند گرانقدر شيخ محمدعلى النصارى به رشته تحرير در آمده و تاكنون ٢ جلد آن تا كلمه «استعمال» چاپ و منتشر شده است. مجموعه عظيم معجم فقه الجواهر در ٧ جلد به وسيله دايرةالمعارف فقه جعفرى كه زير نظر آيتالله سيد محمود هاشمى فعاليت مىكند و به دستور امام خامنهاى (دام ظله العالى) رهبر معظم انقلاب اسلامى تأسيس شده نيز نمونهاى جالب از كارهاى دايرةالمعارفى حوزه علميه قم مىباشد. در حال حاضر تعداد فراوانى از اين نوع كارهاى علمى در حوزه قم در دست اقدام است.
٢. امكانات و ابزار تحقيق
كمبود امكانات تحقيقاتى يكى از مشكلات ديرينه حوزههاى علمى شيعه است؛ علىرغم آن در نيم قرن اخير با تأسيس كتابخانههاى منظم و بزرگى چون كتابخانه مسجد اعظم، كتابخانه مدرسه فيضيه، كتابخانه آيتالله العظمى مرعشى نجفى، كتابخانه دفتر تبليغات اسلامى و تعدادى ديگر از كتابخانههاى نسبتاً بزرگ و نيز با رواج استفاده از ابزارهاى الكترونيك نظير كامپيوتر و استفاده از شبكههاى ارتباطى نظير اينترنت، تحول شگرفى در امكانات و ابزار تحقيقاتى در حوزه علميه به وجود آمده است كه با گذشته قابل مقايسه نيست.
در زمينه تسهيل استفاده از ابزار الكترونيك و نيز از شبكههاى ارتباطى مؤسسات بزرگى در قم تأسيس شده كه خدمات ارزنده و گستردهاى در اختيار محققان قرار مىدهند.