قوانين زندگانى انسان در قرآن - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢١٢ - يك حديث
تحقيق بحث در اينكه قرآن يك نزول داشته و يا دو نزول، در آخركتاب فوايد دمشقيه اين نويسنده تاحدى ذكر شده است و تحقيق كامل آن در رساله تفسير سوره قدر بيان شده است.
س ٢٠: پيامبر اكرم قبل از بعثت أمى بوده يعنى خواندن و نوشتن را بلد نبوده، آيا بعد از بعثت نيز چنين بوده است؟ آيا كلمه «اقرأ» در اولين آيه اى كه در لحظه بعثت بر او نازل شد، دلالت بر توانايى آن حضرت (ص) به خواندن نمى كند؟
ج: شكى نيست كه آنحضرت قبل از بعثت أمى صرف بوده و خواندن و نوشتن را نمى دانسته؛ اين موضوع به تعبيرات مختلفى در قرآن آمده است و آيات را مشركين مى شنيده اند و چنانچه آنحضرت درس خوانده بود و نوشتن و خواندن را مى دانسته اين حالت براى تكذيب پيامبر (ص) قاطع ترين دليل و آسان ترين راه بوده كه سرو صدا را بلند كنند كه تو نزد فلانى درس مى خواندى و خواندن و نوشتن را ياد گرفتى در حاليكه اين ادعا از طرف دشمنان اسلام چه مشركين مكه و چه مستشرقين بهانه طلب- اظهار نشده پس أمى بودن آنحضرت بعلاوه شهادت قرآن، از نظر تاريخ نيز مسلم است و نيز لفظ قرائت و مشتقات آن، دليل برخواندن او نيست زيرا مراد از آن خواندن، از حفظ بوده (ظهرالقلب) نه از كاغذ، مانند قرائت قاريان بى سواد قرآن در عصرما.
سوال اينجاست كه آيا خداوند پس از بعثت چه در مكه و چه در مدينه به آنحضرت خواندن و نوشتن را به طور فوق العاده تعليم نفرموده است؟ دليلى قاطع برتعيين يك طرف اين سوال وجود ندارد ولى مى شود بر هر طرف اين سوال (تعليم فرموده يا نه فرموده) قراينى را ذكر كرد. يكى از قراينى كه برشق اول مى شود اقامه كرد؛ حديث بخارى است كه در چهار مورد با اندك اختلافى تكرار شده است و خلاصه اين حديث اين است كه حضرت ختمى مرتبت (ص) در آخر عمر خود به صحابه حاضر در جلسه فرمود كاغذى بياروريد تا چيزى براى شما