عاشورا و اهميت دين - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥٠ - انواع هدايت

٣ هدايت فطرى‌. فطرت يك اصطلاح است. خواص عمومى انسانها را «فطرت»، خواص عمومى حيوانات را «غريزه» و خاصيتهاى عمومى اشياء را «طبيعت» نام نهاده اند.

هدايت فطرى‌؛ يعنى خداوند انسان را فطرتاً هدايت نموده و طبيعت خودكار را در باطن او قرار داده است. برعلاوه هدايت غرايزى و هدايت طبيعى كه ما داريم، هدايت فطرى سومين هدايتى است كه خداوند مخصوص بشر قرار داده است و احتمالا جنّ نيز مانند انسان هدايت فطرى دارد. ملائكه هم همين طور هستند، اما ما نه درباره فطرت جن و نه درباره فطرت ملائكه چيزى نمى دانيم. خلاصه اينكه اين سه قِسم هدايت در وجود انسان هست ولى انسان مجمع اضداد است.

براى حيوانات هدايت غريزى و براى أشياء هدايت طبيعى كفايت مى كند اما براى انسان با اينكه فطرت دارد و به فطرت خود خيلى چيزها را مى داند، خيلى كارهاى خوب و بد را از هم تمييز مى دهد و قدرت قضاوت هم دارد ولى بازهم همه اينها براى زندگانى انسان كافى نيست.

انسان برخلاف حيوانات ديگر، نظير جن و عده اى از موجودات مادى ديگر كه در كهكشانها پراكنده اند، اين سه هدايت برايش كفايت نمى كند. چرا؟ زيرا انسان مجمع اضداد است. (اضداد فيزيكى و غريزى، نه تضاد منطقى و فلسفى كه ناممكن است و نويسندگان فلسفه‌