تفسير سوره شمس - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٣ - ٢ - و القمر إذا تلاها
دورترين فاصله آن ٢٥٣٠٠٠ ميل و نزديكترين آن ٢٢٢٠٠٠ ميل مىباشد و بعضى فاصله مذكور را به كيلومتر ٣٨٤ هزار كيلومتر گفتهاند.
٤- وزن ماه ٠٠٠٠٠٠٠٠ ٧٢٠٠٠٠٠٠٠٠٠ تن مىباشد، طول مدار آن ٢٤٠٠٠٠٠٠ كيلومتر مىباشد.
٥- سرعت سير ماه به طور متوسط در ثانيه يك كيلومتر است.
٦- اگر هميشه چراغ ما، آفتاب مىبود، اثر حرارت آن حيات موجودات زنده را نابود يا مواجه با خطر مىنمود، لذا خداوند چراغ شب را ماه قرار داد كه نور او از نور خورشيد هشتصد هزار برابر كمتر است در شب بدر.
٧- قمر از خود نور ندارد، بلكه از خورشيد كسب نور مىكند و چون جسم كروى است فقط نصف آن به وسيله نور خورشيد روشن مىشود، و هميشه تمام قسمت روشن ماه روبروى زمين واقع نمىشود، چه حركت ماه با حركت زمين يكسان نيست، بنابراين حسب اوضاع مختلفى كه براى ماه و زمين نسبت به خورشيد رخ مىدهد، ساكنان زمين، قمر را به شكلهاى مختلف كه آنها را أهله ماه مىنامند، مشاهده مىكنند.
٨- جزر و مد حركات منظم آب دريا كه تحت تأثير نيروى جاذبه خورشيد و ماه، روز دو مرتبه انجام مىگيرد، آب دريا تقريبا در مدت شش ساعت، بالا آمده، و در مدت شش ساعت فرو مىنشيند.
بالا آمدن آب را، مد و پايين رفتن آن را جزر گويند. و بعضى اوقات شدت آن به ١٥ متر رسيده و زمينهاى مجاور دريا از اين جزر و مد،