(٧) زمين‌هائى كه از كفار بدون جنگ ميگيرند بعقيده جمعى داخل انفال و مربوط به پيشواى مسلمين است. و زمين‌هاى خراجى مال تمام مسلمين است و كسى آنها را فروخته نمى‌تواند.

(٨) معادن كه بعضى از دانشمندان آنرا تحت اختيار پيشواى مسلمانان ميدانند.

(٩) زمين‌هاى موات كه اصلا مالك نداشته باشد يا مالك آن از بين رفته باشد.

١٠- جنگل‌ها، سرهاى كوه كه داخل عنوان انفال است نزد جمعى از فقها

١١- ميراث كسى كه وارث ندارد.

١٢- درياها كه بنظر بعضى از دانشمندان افراد مالك آن نميشود و خليفه مسلمين آنرا تحت تصرف خود درمى‌آورد. لطفا بموضوعات ذيل توجهى بنمائيد كه مباحث گذشته بان تكميل و رساله بان ختم ميشود.

موضوع اول:

گفتيم كه افراد در تحصيل مال و تصرف در آن آزاد است ولى در كثيرى از موارد ممنوعيتهائى هم دارد كه پاره از آنها ذيلا بيان مى شود- ولى خوانندگان گرامى ملتفت باشند كه ما نقل راء جميع مذاهب اسلامى را تعهد نمى‌كنيم بلكه اكتفا بنقل بعضى از آنها ميشود و اين نكته بايد در جميع مطالب اين رساله از نظر بدور نباشد و سرش اينست كه نگارنده ميخواهد مختصرى از چهره زيباى اقتصاد اسلامى را بنماياند نه تمام چهره را و لذا از تفصيل موضوع و ذكر مدارك و بيان اراء