خارج فقه مقارن - خارج فقه مقارن - الصفحة ٣٠٧ - وضو از ديدگاه فريقين بررسي روايات اهل سنت مبني بر مسح رجلين
وضو از ديدگاه فريقين: بررسي روايات اهل سنت مبني بر مسح رجلين
کد مطلب: ٦٧٣٤ تاریخ انتشار: ٠٤ آذر ١٣٨٥ تعداد بازدید: ٩٦٦ خارج فقه مقارن » وضو از ديدگاه فريقين وضو از ديدگاه فريقين: بررسي روايات اهل سنت مبني بر مسح رجلينجلسه بیست و پنجم ١٣٨٥/٠٩/٠٤
بسم الله الرحمن الرحیم
تاریخ : ١٣٨٥/٠٩/٠٤
روايت دوم كه آقايان صراحت دارند به صحت روايت و روشن و شفاف بر مسج رجلين دلالت مي كند، روايت عَبّاد بن تميم است. ايشان دو روايت نقل كرده است، يكي از پدرش و يك روايت هم دارد: عن عمه. هر دو روايت هم صحيح هستند؛ يعني بزرگان اهل سنت تصريح بر صحت روايت دارند.
روايت را احمد بن حنبل در مسندش نقل مي كند. روايت مسند صرف نظر از بررسي روايتي كه ما مي كنيم، در مجموع در بين اهل سنت از يك جايگاه ويژه اي برخوردار است و خود احمد گفته بود كه اگر روايتي را در مسند من نيافتيد، بدانيد كه آن روايت ضعيف است؛ يعني من تلاش كرده ام رواياتي را در مسندم بياورم كه قابل احتجاج هست. ايشان نقل مي كند:
حدثني أبي قال قرأت علي عبد الرحمن عن عبد الله بن زيد المازني قال ثنا عبد الله بن يزيد أبو عبد الرحمن المقري قال ثنا سعيد يعني ابن أبي أيوب قال حدثني أبو الأسود عن عباد بن تميم المازني عن أبيه أنه قال رأيت رسول الله صلي الله عليه وسلم يتوضأ ويمسح بالماء علي رجليه.
مسند احمد، الإمام احمد بن حنبل، ج ٤، ص ٤٠ و مجمع الزوائد، الهيثمي، ج ١، ص ٢٣٤ و الآحاد والمثاني، الضحاك، ج ٤، ص ٢٠٨ و المعجم الأوسط، الطبراني، ج ٩، ص ١٣٢ و اسد الغابة، ابن اثير، ج١، ص٢١٧ و صحيح ابن خزيمة، ابن خزيمة، ج ١، ص ١٠١ و الاستيعاب، ابن عبد البر، ج ١، ص ١٩٥
شوكاني اين روايت را در كتاب نير الاوتار، ج١، ص١٦٨ و مي نويسد:
رأيت رسول الله يتوضاء ويمسح علي رجليه.
كلمه «بالماء» هم ندارد.
در جايي ديدم كه اين روايت را بخاري در تاريخ خودش آورده است؛ ولي من پيدا نكردم. اين حجر صراحت دارد كه: اخرجه البخاري في تاريخه.
ابن حجر عسقلاني به اين روايت كه مي رسد، تعبيرش اين است:
قال بن حبان تميم بن زيد المازني له صحبة وحديثه عن ولده وروي البخاري في تاريخه وأحمد بن أبي شيبة وابن أبي عمرو البغوي والطبراني والباوردي وغيرهم كلهم من طريق أبي الأسود عن عباد بن تميم المازني عن أبيه قال رأيت رسول الله صلي الله عليه وسلم يتوضأ ويمسح الماء علي رجليه رجاله ثقات.
الإصابة، ابن حجر، ج ١، ص ٤٩٠
ابن حجر از استوانه هاي علمي اهل سنت است و صراحت دارد كه اين روايت، راوايانش همه ثقات هستند. البته اين را دقت كنيد كه اهل سنت براي صحت روايت، وثاقت روات را شرط نمي دانند؛ چه بسا روايتي كه رواتش همه ثقه هستند؛ ولي مضمون شاذ و مخالف مشهور است، آن ها زير بار آن نمي روند. يا روايت راويانش ثقه هستند؛ ولي اين روايت به صورت تبع آمده است و روايت اصلي نيست؛ مثلاً به عنوان مؤيد آمده است. آن ها هفت هشت تا شرط دارند كه بايد اين ها را داشته باشد تا قابل استناد باشد.
ولي آن چه براي ما مهم است، اين است كه روايت از نظر سند هيچ مشكلي ندارد؛ يعني اين كه راويان آن ضعيفه باشند، نيست. چون مضمون روايت مخالف مشهور است، اهل سنت زير بار آن نمي روند؛ چون آن ها يك چيزي را به عنوان عقيده پذيرفته اند و ائمه اربعه هم مسح رجلين را قبول نداشته اند؛ لذا هر روايتي را كه سنداً هم مشكل نداشته باشد، قبول نمي كنند.
هيمثي هم در مجمع الزوايد مي گويد:
رجاله موثقون.
پس اين هم يك روايتي است كه نقل كرده اند، مبني بر مسح رجلين، با توثيق روات شان.