خارج فقه مقارن
(١)
تبیین مسئله خمس در اسلام (36)
٤ ص
(٢)
تبیین مسئله خمس در اسلام (35) – محاجه حضرت زهرا (سلام الله علیها) با ابوبکر (2)
٥ ص
(٣)
تبیین مسئله خمس در اسلام (34) – محاجه حضرت زهرا (سلام الله علیها) با ابوبکر (1)
٦ ص
(٤)
تبیین مسئله خمس در اسلام (33) – مواردی از جهل «عمر بن خطاب» نسبت به احکام الهی!
٧ ص
(٥)
تبیین مسئله خمس در اسلام (32) – سرنوشت خمس در زمان خلافت ابوبکر (2)
٨ ص
(٦)
تبیین مسئله خمس در اسلام (31) – مراد از «ذوی القربی» در آیه خمس چه کسانی هستند!؟
٩ ص
(٧)
تبیین مسئله خمس در اسلام (30) – سرنوشت خمس در زمان خلافت ابوبکر (1)
١٠ ص
(٨)
تبیین مسئله خمس در اسلام (29) – جمع بندی نهایی از مسئله مکاتبات پیامبر برای دریافت خمس (2)
١١ ص
(٩)
تبیین مسئله خمس در اسلام (28) – جمع بندی نهایی از مسئله مکاتبات پیغمبر اکرم برای دریافت خمس!
١٢ ص
(١٠)
تبیین مسئله خمس در اسلام (27) – كارگزاران پیغمبر اکرم برای دریافت خمس!
١٣ ص
(١١)
تبیین مسئله خمس در اسلام (26) – نامههای پیغمبر اکرم، به سران قبایل برای دریافت خمس (10)
١٤ ص
(١٢)
تبیین مسئله خمس در اسلام (25) – نامههای پیغمبر اکرم، به سران قبایل برای دریافت خمس (9)
١٥ ص
(١٣)
تبیین مسئله خمس در اسلام (24) – نامههای پیغمبر اکرم، به سران قبایل برای دریافت خمس (8)
١٦ ص
(١٤)
تبیین مسئله خمس در اسلام (23) – نامههای پیغمبر اکرم، به سران قبایل برای دریافت خمس (7)
١٧ ص
(١٥)
تبیین مسئله خمس در اسلام (22) – نامههای پیغمبر اکرم، به سران قبایل برای دریافت خمس (6)
١٨ ص
(١٦)
تبیین مسئله خمس در اسلام (21) – روایاتی در منابع اهل سنت، در بیان دریافت خمس توسط امیرالمؤمنین
١٩ ص
(١٧)
تبیین مسئله خمس در اسلام (20) – نامههای پیغمبر اکرم، به سران قبایل برای دریافت خمس (5)
٢٠ ص
(١٨)
تبیین مسئله خمس در اسلام (19) – نامههای پیغمبر اکرم، به سران قبایل برای دریافت خمس (4)
٢١ ص
(١٩)
تبیین مسئله خمس در اسلام (18) –نامههای پیغمبر اکرم، به سران قبایل برای دریافت خمس (3)
٢٢ ص
(٢٠)
تبیین مسئله خمس در اسلام (17) –نامههای پیغمبر اکرم، به سران قبایل برای دریافت خمس (2)
٢٣ ص
(٢١)
تبیین مسئله خمس در اسلام (16) –نامههای پیغمبر اکرم، به سران قبایل برای دریافت خمس (1)
٢٤ ص
(٢٢)
تبیین مسئله خمس در اسلام (15) – چرایی عدم وجود اخذ خمس در سیره پیامبر اکرم (2)
٢٥ ص
(٢٣)
تبیین مسئله خمس در اسلام (14) – چرایی عدم وجود اخذ خمس در سیره پیامبر اکرم
٢٦ ص
(٢٤)
تبیین مسئله خمس در اسلام (13) – خمس در روایات ائمه طاهرین (علیهم السلام) (9)
٢٧ ص
(٢٥)
تبیین مسئله خمس در اسلام (12) – خمس در روایات ائمه طاهرین (علیهم السلام) (8)
٢٨ ص
(٢٦)
تبیین مسئله خمس در اسلام (11) – خمس در روایات ائمه طاهرین (علیهم السلام) (7)
٢٩ ص
(٢٧)
تبیین مسئله خمس در اسلام (10) – خمس در روایات ائمه طاهرین (علیهم السلام) (6)
٣٠ ص
(٢٨)
تبیین مسئله خمس در اسلام (9) – خمس در روایات ائمه طاهرین (علیهم السلام) (5)
٣١ ص
(٢٩)
تبیین مسئله خمس در اسلام (8) – خمس در روایات ائمه طاهرین (علیهم السلام) (4)
٣٢ ص
(٣٠)
تبیین مسئله خمس در اسلام (7) – خمس در روایات ائمه طاهرین (علیهم السلام) (3)
٣٣ ص
(٣١)
تبیین مسئله خمس در اسلام (6) – چند نکته مهم در باب رجال و درایه
٣٤ ص
(٣٢)
تبیین مسئله خمس در اسلام (5) - بیان چند نکته مهم رجالی!
٣٥ ص
(٣٣)
تبیین مسئله خمس در اسلام (4) - خمس در روایات ائمه طاهرین (علیهم السلام) (2)
٣٦ ص
(٣٤)
تبیین مسئله خمس در اسلام (3) - خمس در روایات ائمه طاهرین (علیهم السلام)
٣٧ ص
(٣٥)
تبیین مسئله خمس در اسلام (2) - ضرورت استفاده از نرم افزارهای علوم اسلامی
٣٨ ص
(٣٦)
تبیین مسئله خمس در اسلام (1)- خمس در لغت و اصطلاح
٣٩ ص
(٣٧)
=تاريخ حديث از ديدگاه فريقين كتابهايي كه در عصر ائمه ع نوشته شده است (6600 كتاب )
٤٠ ص
(٣٨)
=تاريخ حديث از ديدگاه فريقين توصيه ائمه ع بر نوشتن احاديث و منابع آنها
٤١ ص
(٣٩)
=تاريخ حديث از ديدگاه فريقين هدف از ممانعت نشر حقايق قرآني، نشر آيات و روايات ولايت بوده
٤٢ ص
(٤٠)
=تاريخ حديث از ديدگاه فريقين ممانعت از نشر حقايق قراني توسط خليفه دوم
٤٣ ص
(٤١)
=تاريخ حديث از ديدگاه فريقين ممانعت عثمان از نقل حديث و زنداني كردن عمر صحابه را به جرم
٤٤ ص
(٤٢)
=تاريخ حديث از ديدگاه فريقين تهديد و برخورد خشن ابوبكر و عمر نسبت به ناقلين حديث
٤٥ ص
(٤٣)
=تاريخ حديث از ديدگاه فريقين نهي و ممانعت از نقل احاديث نبوي توسط عمر
٤٦ ص
(٤٤)
=تاريخ حديث از ديدگاه فريقين سوزاندن احاديث نبوي توسط ابوبكر و عمر
٤٧ ص
(٤٥)
=تاريخ حديث از ديدگاه فريقين مقايسه سنت در مكتب اهل بيت ع و مكتب سقيفه
٤٨ ص
(٤٦)
=اذان از ديدگاه فريقين بررسي جايگاه حي علي خير العمل در اذان
٤٩ ص
(٤٧)
=شهادت ثالثه در اذان شهادت ثالثه در اذان، از چه زماني شروع شد؟
٥٠ ص
(٤٨)
=اذان از ديدگاه فريقين مراد از تثويب چيست ؟
٥١ ص
(٤٩)
=اذان از ديدگاه فريقين معناي تثويب لغتا و اصطلاحا
٥٢ ص
(٥٠)
=اذان از ديدگاه فريقين تثويب در اذان
٥٣ ص
(٥١)
=شهادت ثالثه در اذان حفظ شعائر ديني از ديدگاه اهل سنت (8)
٥٤ ص
(٥٢)
=شهادت ثالثه در اذان حفظ شعائر ديني از ديدگاه اهل سنت (7)
٥٥ ص
(٥٣)
=شهادت ثالثه در اذان حفظ شعائر ديني از ديدگاه اهل سنت (6)
٥٦ ص
(٥٤)
=شهادت ثالثه در اذان حفظ شعائر ديني از ديدگاه اهل سنت (5)
٥٧ ص
(٥٥)
=شهادت ثالثه در اذان حفظ شعائر ديني از ديدگاه اهل سنت (4)
٥٨ ص
(٥٦)
=شهادت ثالثه در اذان حفظ شعائر ديني از ديدگاه اهل سنت (3)
٥٩ ص
(٥٧)
=شهادت ثالثه در اذان حفظ شعائر ديني از ديدگاه اهل سنت (2)
٦٠ ص
(٥٨)
=شهادت ثالثه در اذان حفظ شعائر ديني از ديدگاه اهل سنت (1)
٦١ ص
(٥٩)
=شهادت ثالثه در اذان ادله مشروعيت شهادت ثالثه در اذان "رعايت شعائر ديني" (5)
٦٢ ص
(٦٠)
=شهادت ثالثه در اذان ادله مشروعيت شهادت ثالثه در اذان "رعايت شعائر ديني" (4)
٦٣ ص
(٦١)
=شهادت ثالثه در اذان ادله مشروعيت شهادت ثالثه در اذان "رعايت شعائر ديني" (3)
٦٤ ص
(٦٢)
=شهادت ثالثه در اذان ادله مشروعيت شهادت ثالثه در اذان (2)
٦٥ ص
(٦٣)
=شهادت ثالثه در اذان ادله مشروعيت شهادت ثالثه در اذان (1)
٦٦ ص
(٦٤)
=شهادت ثالثه در اذان اقوال مراجع تقليد شيعه (2)
٦٧ ص
(٦٥)
=شهادت ثالثه در اذان اقوال مراجع تقليد شيعه (1)
٦٨ ص
(٦٦)
=شهادت ثالثه در اذان اقوال علماي شيعه "نقد كلام مرحوم خوئي ره" (3)
٦٩ ص
(٦٧)
=شهادت ثالثه در اذان اقوال علماي شيعه "نقد كلام مرحوم خوئي ره" (2)
٧٠ ص
(٦٨)
=شهادت ثالثه در اذان اقوال علماي شيعه "نظر مرحوم آيت الله خوئي ره " (1)
٧١ ص
(٦٩)
=شهادت ثالثه در اذان اقوال علماي شيعه "شيخ مفيد و كاشف الغطاء ره"
٧٢ ص
(٧٠)
=شهادت ثالثه در اذان اقوال علماي شيعه "بررسي روايت شيخ صدوق ره" (2)
٧٣ ص
(٧١)
=شهادت ثالثه در اذان اقوال علماي شيعه "بررسي روايت شيخ صدوق ره" (1)
٧٤ ص
(٧٢)
=شهادت ثالثه در اذان اقوال علماي شيعه "قول مرحوم مقدس اردبيلي ره"
٧٥ ص
(٧٣)
=شهادت ثالثه در اذان اقوال علماي شيعه "قول شيخ طوسي ره" (2)
٧٦ ص
(٧٤)
=شهادت ثالثه در اذان اقوال علماي شيعه "قول شيخ طوسي ره" (1)
٧٧ ص
(٧٥)
=وضو از ديدگاه فريقين خلاصه بحث هاي گذشته
٧٨ ص
(٧٦)
=وضو از ديدگاه فريقين ادله علماي اهل سنت در شستن دست و پا، و پاسخ از ادله آنها
٧٩ ص
(٧٧)
=وضو از ديدگاه فريقين اقوال فقهاي شيعه و سني در باب شستن دستها در وضو (2)
٨٠ ص
(٧٨)
=وضو از ديدگاه فريقين اقوال فقهاي شيعه و سني در باب شستن دستها در وضو (1)
٨١ ص
(٧٩)
=وضو از ديدگاه فريقين شستن دست در وضو از ديدگاه شيعه و سني (3)
٨٢ ص
(٨٠)
=وضو از ديدگاه فريقين شستن دست در وضو از ديدگاه شيعه و سني (2)
٨٣ ص
(٨١)
=وضو از ديدگاه فريقين شستن دست در وضو از ديدگاه شيعه و سني (1)
٨٤ ص
(٨٢)
=بدعت هاي عثمان قتل مسلمان به قصاص كشتن كافر
٨٥ ص
(٨٣)
=بدعت هاي عثمان مخالفت علي عليه السلام با حديث "عليكم بسنتي و "
٨٦ ص
(٨٤)
=بدعت هاي عثمان بررسي روايت «عليكم بسنتي و سنة الخلفاء من بعدي»
٨٧ ص
(٨٥)
=بدعت هاي عثمان موارد اختلاف عمر وابوبكر در مسائل ديني و كشوري
٨٨ ص
(٨٦)
=بدعت هاي عثمان اضافه كردن اذاني ديگر بر نماز جمعه
٨٩ ص
(٨٧)
=بدعت هاي عثمان نماز مسافر از ديدگاه شيعه و سني (3)
٩٠ ص
(٨٨)
=بدعت هاي عثمان نماز مسافر از ديدگاه شيعه و سني (2)
٩١ ص
(٨٩)
=بدعت هاي عثمان نماز مسافر از ديدگاه شيعه و سني (1)
٩٢ ص
(٩٠)
=وضو از ديدگاه فريقين اختلاف در وضو از زمان عثمان
٩٣ ص
(٩١)
=وضو از ديدگاه فريقين پاسخ از رواياتي كه ابن قدامه نقل كرده است
٩٤ ص
(٩٢)
=وضو از ديدگاه فريقين عمل به استحسان و قياس از ديدگاه اهل بيت عليهم السلام
٩٥ ص
(٩٣)
=وضو از ديدگاه فريقين استحسان و قياس يكي از دلائل اهل سنت بر شستن سر و پا
٩٦ ص
(٩٤)
=وضو از ديدگاه فريقين پاسخ از برداشت غلط از روايت "ويل للاعقاب " (4)
٩٧ ص
(٩٥)
=وضو از ديدگاه فريقين پاسخ از برداشت غلط از روايت "ويل للاعقاب " (3)
٩٨ ص
(٩٦)
=وضو از ديدگاه فريقين پاسخ از برداشت غلط از روايت "ويل للاعقاب " (2)
٩٩ ص
(٩٧)
=وضو از ديدگاه فريقين پاسخ از برداشت غلط از روايت "ويل للاعقاب " (1)
١٠٠ ص
(٩٨)
=وضو از ديدگاه فريقين تصريح برخي از روايات اهل سنت در مسح سر و پا (2)
١٠١ ص
(٩٩)
=وضو از ديدگاه فريقين تصريح برخي از روايات اهل سنت در مسح سر و پا (1)
١٠٢ ص
(١٠٠)
=وضو از ديدگاه فريقين برخي از علماي اهل سنت كه قائل به مسح در وضو هستند
١٠٣ ص
(١٠١)
=وضو از ديدگاه فريقين وضوي ابن عباس در كتب اهل سنت و تحريف روايات از طرف برخي
١٠٤ ص
(١٠٢)
=وضو از ديدگاه فريقين وضوي اميرالمومنين ع در كتب اهل سنت و تحريف آنها
١٠٥ ص
(١٠٣)
=وضو از ديدگاه فريقين وضوي اميرالمومنين ع در كتب اهل سنت (2)
١٠٦ ص
(١٠٤)
=وضو از ديدگاه فريقين وضوي اميرالمومنين ع در كتب اهل سنت (1)
١٠٧ ص
(١٠٥)
=وضو از ديدگاه فريقين وضوي نبي اكرم ص در كتب اهل سنت (2)
١٠٨ ص
(١٠٦)
=وضو از ديدگاه فريقين وضوي نبي اكرم ص در كتب اهل سنت (1)
١٠٩ ص
(١٠٧)
«غَسل» یا «مَسح» پاها، در وضو
١١٠ ص
(١٠٨)
=وضو از ديدگاه فريقين علماي اهل سنت تقليد از خودشان را جايز نمي دانند
١١١ ص
(١٠٩)
=وضو از ديدگاه فريقين وضو در روايات اهل سنت
١١٢ ص
(١١٠)
=وضو از ديدگاه فريقين بررسي روايات اهل سنت در باب وضو
١١٣ ص
(١١١)
=وضو از ديدگاه فريقين وضو از ديدگاه قرآن
١١٤ ص
(١١٢)
«غَسل» یا «مَسح» پاها، در وضو
١١٥ ص
(١١٣)
=وضو از ديدگاه فريقين نقل روايت آلوسي در باب وضو و پاسخ از آن
١١٦ ص
(١١٤)
=وضو از ديدگاه فريقين وضو ار ديدگاه ائمه عليهم السلام (2)
١١٧ ص
(١١٥)
=وضو از ديدگاه فريقين وضو ار ديدگاه ائمه عليهم السلام (1)
١١٨ ص
(١١٦)
نماز تراويح تلخيص نماز تراويح (2)
١١٩ ص
(١١٧)
نماز تراويح تلخيص نماز تراويح (1)
١٢٠ ص
(١١٨)
نماز تراويح تشكيك علماي اهل سنت در تعداد ركعات نماز تراويح
١٢١ ص
(١١٩)
=نماز تراويح نقد روايات وارده از علي ع در تأييد نماز تراويح
١٢٢ ص
(١٢٠)
=نماز تراويح صحت نداشتن حديث (عليكم بسنتي و سنه الخلفاء الراشدون )
١٢٣ ص
(١٢١)
=نماز تراويح اعتراف عمر به بدعت بودن نماز تراويح و توجيه علماي اهل سنت
١٢٤ ص
(١٢٢)
=نماز تراويح مختصري از اقوال علماي شيعه در نماز تراويح
١٢٥ ص
(١٢٣)
=نماز تراويح روايات ائمه عليهم السلام در رابطه با بدعت
١٢٦ ص
(١٢٤)
=نماز تراويح تقسيم بدعت به حسنه و سيئه در نزد اهل سنت
١٢٧ ص
(١٢٥)
=نماز تراويح نماز تراويح از ديدگاه فقهاي اهل سنت (2)
١٢٨ ص
(١٢٦)
=نماز تراويح نماز تراويح از ديدگاه فقهاي اهل سنت (1)
١٢٩ ص
(١٢٧)
=نماز تراويح نماز تراويح در صحيح مسلم و بخاري
١٣٠ ص
(١٢٨)
=نماز تراويح مناقشه در روايات اهل سنت
١٣١ ص
(١٢٩)
=نماز تراويح نماز تراويح در روايات اهل سنت
١٣٢ ص
(١٣٠)
=نماز تراويح تراويح در روايات ائمه عليهم السلام (2)
١٣٣ ص
(١٣١)
=نماز تراويح تراويح در روايات ائمه عليهم السلام (1)
١٣٤ ص
(١٣٢)
=نماز تراويح علت نامگذاري تراويح
١٣٥ ص
(١٣٣)
=نماز تراويح تلخيص ابتدايي از نماز تراويح
١٣٦ ص
(١٣٤)
=متعه الحج تلخيص بحثهاي گذشته (3)
١٣٧ ص
(١٣٥)
=متعه الحج تلخيص بحثهاي گذشته (2)
١٣٨ ص
(١٣٦)
=متعه الحج تلخيص بحثهاي گذشته (1)
١٣٩ ص
(١٣٧)
=متعه الحج تعداد عمره هايي كه رسول خدا ص انجام داده
١٤٠ ص
(١٣٨)
=متعه الحج مخالفت صحابه با عمر در تحريم متعه الحج
١٤١ ص
(١٣٩)
=متعه الحج متعه الحج از ديدگاه صحابه
١٤٢ ص
(١٤٠)
=متعه الحج متعه الحج در كتب شيعه
١٤٣ ص
(١٤١)
=متعه الحج امر رسول خدا ص از خروج از احرام مولوي است يا ارشادي؟
١٤٤ ص
(١٤٢)
=متعه الحج غضب رسول خدا ص و نفرين عايشه
١٤٥ ص
(١٤٣)
متعه الحج متعه الحج از ديدگاه ائمه عليهم السلام (2)
١٤٦ ص
(١٤٤)
متعه الحج متعه الحج از ديدگاه ائمه عليهم السلام (1)
١٤٧ ص
(١٤٥)
متعه الحج متعه الحج از ديدگاه قرآن
١٤٨ ص
(١٤٦)
نكاح متعه تلخيص بحثهاي گذشته (4)
١٤٩ ص
(١٤٧)
نكاح متعه تلخيص بحثهاي گذشته (3)
١٥٠ ص
(١٤٨)
نكاح متعه تلخيص بحثهاي گذشته (2)
١٥١ ص
(١٤٩)
نكاح متعه تلخيص بحثهاي گذشته (1)
١٥٢ ص
(١٥٠)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (ازدواج وناسه)
١٥٣ ص
(١٥١)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (ازدواج دوستانه)
١٥٤ ص
(١٥٢)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (نكاح مسيار) (2)
١٥٥ ص
(١٥٣)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (نكاح مسيار) (1)
١٥٦ ص
(١٥٤)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (نكاح به نيت طلاق)
١٥٧ ص
(١٥٥)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (خروج از حصر محلل)
١٥٨ ص
(١٥٦)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (متعه و شكل گيري خانوادگي)
١٥٩ ص
(١٥٧)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (بحث روايي) (7)
١٦٠ ص
(١٥٨)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (بحث روايي) (6)
١٦١ ص
(١٥٩)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (بحث روايي) (5)
١٦٢ ص
(١٦٠)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (بحث روايي) (4)
١٦٣ ص
(١٦١)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (بحث روايي) (3)
١٦٤ ص
(١٦٢)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (بحث روايي) (2)
١٦٥ ص
(١٦٣)
نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (بحث روايي) (1)
١٦٦ ص
(١٦٤)
نكاح متعه پاسخ به شبهات وهابيت در بحث متعه، از قرآن (5)
١٦٧ ص
(١٦٥)
نكاح متعه پاسخ به شبهات وهابيت در بحث متعه، از قرآن (4)
١٦٨ ص
(١٦٦)
نكاح متعه پاسخ به شبهات وهابيت در بحث متعه، از قرآن (3)
١٦٩ ص
(١٦٧)
نكاح متعه پاسخ به شبهات وهابيت در بحث متعه، از قرآن (2)
١٧٠ ص
(١٦٨)
نكاح متعه پاسخ به شبهات وهابيت در بحث متعه، از قرآن (1)
١٧١ ص
(١٦٩)
نكاح متعه متعه با اهل كتاب در روايات ائمه عليهم السلام
١٧٢ ص
(١٧٠)
نكاح متعه متعه با اهل كتاب از ديدگاه علماي شيعه
١٧٣ ص
(١٧١)
نكاح متعه متعه با اهل كتاب از ديدگاه مراجع تقليد
١٧٤ ص
(١٧٢)
نكاح متعه متعه با اهل كتاب
١٧٥ ص
(١٧٣)
نكاح متعه متعه با زنان فاحشه و فاجره (3)
١٧٦ ص
(١٧٤)
نكاح متعه متعه با زنان فاحشه و فاجره (2)
١٧٧ ص
(١٧٥)
نكاح متعه متعه با زنان فاحشه و فاجره (1)
١٧٨ ص
(١٧٦)
نكاح متعه محدود و نامحدود بودن تعداد متعه از ديدگاه تشيع (2)
١٧٩ ص
(١٧٧)
نكاح متعه محدود و نامحدود بودن تعداد متعه از ديدگاه تشيع (1)
١٨٠ ص
(١٧٨)
نكاح متعه متعه از ديدگاه ائمه عليهم السلام در كتب اهل سنت (2)
١٨١ ص
(١٧٩)
نكاح متعه متعه از ديدگاه ائمه عليهم السلام در كتب اهل سنت (1)
١٨٢ ص
(١٨٠)
نكاح متعه سيره صحابه و دستور رسول خدا ص به متعه زنان
١٨٣ ص
(١٨١)
نكاح متعه روايات و سيره عملي ائمه عليهم السلام در موضوع متعه (2)
١٨٤ ص
(١٨٢)
نكاح متعه روايات و سيره عملي ائمه عليهم السلام در موضوع متعه (1)
١٨٥ ص
(١٨٣)
نكاح متعه بررسي روايات متعه متنا و سندا از كتب شيعه (2)
١٨٦ ص
(١٨٤)
نكاح متعه بررسي روايات متعه متنا و سندا از كتب شيعه (1)
١٨٧ ص
(١٨٥)
نكاح متعه روايت حميري از قرب الاسناد در موضوع متعه
١٨٨ ص
(١٨٦)
نكاح متعه مناظره امام صادق ع با ابوحنيفه در موضوع متعه
١٨٩ ص
(١٨٧)
نكاح متعه بحث سندي در روايات متعه (ابو بصير اسدي)
١٩٠ ص
(١٨٨)
نكاح متعه اقوال ائمه عليهم السلام در نكاح متعه
١٩١ ص
(١٨٩)
نكاح متعه كلياتي در موضوع متعه (2)
١٩٢ ص
(١٩٠)
نكاح متعه كلياتي در موضوع متعه (1)
١٩٣ ص
(١٩١)
= الجمع بين الصلاتين بررسي اقوال علماي شيعه (4)
١٩٤ ص
(١٩٢)
=الجمع بين الصلاتين بررسي اقوال علماي شيعه (3)
١٩٥ ص
(١٩٣)
= الجمع بين الصلاتين بررسي اقوال علماي شيعه (2)
١٩٦ ص
(١٩٤)
= الجمع بين الصلاتين بررسي اقوال علماي شيعه (1)
١٩٧ ص
(١٩٥)
= الجمع بين الصلاتين از ديدگاه اهل بيت عليهم السلام (3)
١٩٨ ص
(١٩٦)
= الجمع بين الصلاتين از ديدگاه اهل بيت عليهم السلام (2)
١٩٩ ص
(١٩٧)
= الجمع بين الصلاتين از ديدگاه اهل بيت عليهم السلام (1)
٢٠٠ ص
(١٩٨)
=الجمع بين الصلاتين بررسي روايات اهل سنت (2)
٢٠١ ص
(١٩٩)
= الجمع بين الصلاتين بررسي روايات اهل سنت (1)
٢٠٢ ص
(٢٠٠)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين جواز سجده بر تربت سيد الشهداء ع و پاسخ از شبهات وارده (7)
٢٠٣ ص
(٢٠١)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين جواز سجده بر تربت سيد الشهداء ع و پاسخ از شبهات وارده (6)
٢٠٤ ص
(٢٠٢)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين تبرك جستن بر خاك قبر رسول خدا ص
٢٠٥ ص
(٢٠٣)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين جواز سجده بر تربت سيد الشهداء عليه السلام (5)
٢٠٦ ص
(٢٠٤)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين جواز سجده بر تربت سيد الشهداء عليه السلام (4)
٢٠٧ ص
(٢٠٥)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين جواز سجده بر تربت سيد الشهداء عليه السلام (3)
٢٠٨ ص
(٢٠٦)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين جواز سجده بر تربت سيد الشهداء عليه السلام (2)
٢٠٩ ص
(٢٠٧)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين جواز سجده بر تربت سيد الشهداء عليه السلام (1)
٢١٠ ص
(٢٠٨)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين بررسي روايات اهل سنت در مايسجد عليه
٢١١ ص
(٢٠٩)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين نهي رسول خدا ص از سجده بر عمامه
٢١٢ ص
(٢١٠)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين سجده در عصر نبوت
٢١٣ ص
(٢١١)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين آراء علماي اهل سنت در باب مايسجد عليه
٢١٤ ص
(٢١٢)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين بررسي اقوال علماي فريقين
٢١٥ ص
(٢١٣)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين سجده بر مهر از ديدگاه اهل بيت ع (2)
٢١٦ ص
(٢١٤)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين سجده بر مهر از ديدگاه اهل بيت ع (1)
٢١٧ ص
(٢١٥)
= سجده بر مهر از ديدگاه فريقين پاسخ از شبهات وارده
٢١٨ ص
(٢١٦)
=التامين في الصلاه خلاصه اي از بحثهاي گذشته
٢١٩ ص
(٢١٧)
= التامين في الصلاه روايت سنن ابي داود در مورد آمين گفتن در نماز (2)
٢٢٠ ص
(٢١٨)
= التامين في الصلاه روايت سنن ابي داود در مورد آمين گفتن در نماز (1)
٢٢١ ص
(٢١٩)
= التامين في الصلاه بررسي صدق و كذب روايات ابوهريره (5)
٢٢٢ ص
(٢٢٠)
= التامين في الصلاه بررسي صدق و كذب روايات ابوهريره (4)
٢٢٣ ص
(٢٢١)
= التامين في الصلاه بررسي صدق و كذب روايات ابوهريره (3)
٢٢٤ ص
(٢٢٢)
= التامين في الصلاه بررسي صدق و كذب روايات ابوهريره (2)
٢٢٥ ص
(٢٢٣)
= التامين في الصلاه بررسي صدق و كذب روايات ابوهريره (1)
٢٢٦ ص
(٢٢٤)
= التامين في الصلاه بررسي روايات ابوهريره و برخورد صحابه با ايشان
٢٢٧ ص
(٢٢٥)
= التامين في الصلاه بررسي رواياتي كه از طرف ابوهريره و ديگر صحابه وارد شده
٢٢٨ ص
(٢٢٦)
= التامين في الصلاه روايت ابوهريره يكي از ادله اهل سنت بر جواز (2)
٢٢٩ ص
(٢٢٧)
= التامين في الصلاه روايت ابوهريره يكي از ادله اهل سنت بر جواز (1)
٢٣٠ ص
(٢٢٨)
= التامين في الصلاه آراء و اقوال علماي شيعه در گفتن آمين در نماز (3)
٢٣١ ص
(٢٢٩)
= التامين في الصلاه آراء و اقوال علماي شيعه در گفتن آمين در نماز (2)
٢٣٢ ص
(٢٣٠)
= التامين في الصلاه آراء و اقوال علماي شيعه در گفتن آمين در نماز (1)
٢٣٣ ص
(٢٣١)
= التامين في الصلاه روايت جميل بن دراج در گفتن آمين در نماز
٢٣٤ ص
(٢٣٢)
= التامين في الصلاه اقوال علماي اهل سنت در گفتن آمين در نماز
٢٣٥ ص
(٢٣٣)
=اذان از ديدگاه فريقين آراء و اقوال علماي شيعه در شهادت ثالثه (10)
٢٣٦ ص
(٢٣٤)
= اذان از ديدگاه فريقين آراء و اقوال علماي شيعه در شهادت ثالثه (9)
٢٣٧ ص
(٢٣٥)
= اذان از ديدگاه فريقين آراء و اقوال علماي شيعه در شهادت ثالثه (8)
٢٣٨ ص
(٢٣٦)
= اذان از ديدگاه فريقين آراء و اقوال علماي شيعه در شهادت ثالثه (7)
٢٣٩ ص
(٢٣٧)
= اذان از ديدگاه فريقين آراء و اقوال علماي شيعه در شهادت ثالثه (6)
٢٤٠ ص
(٢٣٨)
= اذان از ديدگاه فريقين آراء و اقوال علماي شيعه در شهادت ثالثه (5)
٢٤١ ص
(٢٣٩)
= اذان از ديدگاه فريقين آراء و اقوال علماي شيعه در شهادت ثالثه (4)
٢٤٢ ص
(٢٤٠)
= اذان از ديدگاه فريقين آراء و اقوال علماي شيعه در شهادت ثالثه (3)
٢٤٣ ص
(٢٤١)
= اذان از ديدگاه فريقين آراء و اقوال علماي شيعه در شهادت ثالثه (2)
٢٤٤ ص
(٢٤٢)
= اذان از ديدگاه فريقين آراء و اقوال علماي شيعه در شهادت ثالثه (1)
٢٤٥ ص
(٢٤٣)
= اذان از ديدگاه فريقين روايت شيخ صدوق ره در شهادت ثالثه و جواب از آن (2)
٢٤٦ ص
(٢٤٤)
=اذان از ديدگاه فريقين روايت شيخ صدوق ره در شهادت ثالثه و جواب از آن (1)
٢٤٧ ص
(٢٤٥)
اذان از ديدگاه فريقين مودت در آيات و روايات
٢٤٨ ص
(٢٤٦)
اذان از ديدگاه فريقين مراد از مودت در آيه مودت چيست؟
٢٤٩ ص
(٢٤٧)
اذان از ديدگاه فريقين شهادت ثالثه، بررسي آيه مودت (3)
٢٥٠ ص
(٢٤٨)
اذان از ديدگاه فريقين شهادت ثالثه، بررسي آيه مودت (2)
٢٥١ ص
(٢٤٩)
اذان از ديدگاه فريقين شهادت ثالثه، بررسي آيه مودت (1)
٢٥٢ ص
(٢٥٠)
اذان از ديدگاه فريقين بررسي معناي (ولي) در آيه ولايت از ديدگاه فريقين
٢٥٣ ص
(٢٥١)
اذان از ديدگاه فريقين مناقشه علماي وهابي و اهل سنت در آيه ولايت
٢٥٤ ص
(٢٥٢)
اذان از ديدگاه فريقين اثبات ولايت علي علیه السلام با آيه ولايت (مائده 55) (2)
٢٥٥ ص
(٢٥٣)
اذان از ديدگاه فريقين اثبات ولايت علي علیه السلام با آيه ولايت (مائده 55) (1)
٢٥٦ ص
(٢٥٤)
اذان از ديدگاه فريقين اثبات شهادت ثالثه از كتب شيعه و سني
٢٥٧ ص
(٢٥٥)
اذان از ديدگاه فريقين مبحث چهارم شهادت ثالثه در اذان (اشهد ان عليا ولي الله)
٢٥٨ ص
(٢٥٦)
اذان از ديدگاه فريقين فلسفه اذان از ديدگاه ائمه عليهم السلام
٢٥٩ ص
(٢٥٧)
اذان از ديدگاه فريقين انگيزه خليفه دوم از حذف (حي علي خير العمل) از اذان
٢٦٠ ص
(٢٥٨)
اذان از ديدگاه فريقين جعل روايت براي اذان گفتن بلال در زمان عمر
٢٦١ ص
(٢٥٩)
اذان از ديدگاه فريقين انگيزه حذف (حي علي خير العمل) از اذان
٢٦٢ ص
(٢٦٠)
اذان از ديدگاه فريقين اجماع اهل بيت ع بر گفتن حي علي خير العمل
٢٦٣ ص
(٢٦١)
اذان از ديدگاه فريقين سيره صحابه در گفتن حي علي خير العمل (2)
٢٦٤ ص
(٢٦٢)
اذان از ديدگاه فريقين سيره صحابه در گفتن حي علي خير العمل (1)
٢٦٥ ص
(٢٦٣)
اذان از ديدگاه فريقين سيره ائمه (ع) در گفتن حي علي خير العمل
٢٦٦ ص
(٢٦٤)
اذان از ديدگاه فريقين وجود و نسخ (حي علي خير العمل) در اذان
٢٦٧ ص
(٢٦٥)
اذان از ديدگاه فريقين مبحث سوم جايگاه (حي علي خير العمل) در اذان
٢٦٨ ص
(٢٦٦)
اذان از ديدگاه فريقين معناي بدعت از ديدگاه شيعه و سني
٢٦٩ ص
(٢٦٧)
اذان از ديدگاه فريقين نمونه هايي از بدعت، در نزد اهل سنت
٢٧٠ ص
(٢٦٨)
اذان از ديدگاه فريقين تثويب از ديدگاه بزرگان اهل سنت (2)
٢٧١ ص
(٢٦٩)
اذان از ديدگاه فريقين تثويب از ديدگاه بزرگان اهل سنت (1)
٢٧٢ ص
(٢٧٠)
اذان از ديدگاه فريقين روايات اهل سنت در مورد تثويب و نقد آنها (3)
٢٧٣ ص
(٢٧١)
اذان از ديدگاه فريقين روايات اهل سنت در مورد تثويب و نقد آنها (2)
٢٧٤ ص
(٢٧٢)
اذان از ديدگاه فريقين روايات اهل سنت در مورد تثويب و نقد آنها (1)
٢٧٥ ص
(٢٧٣)
اذان از ديدگاه فريقين روايات شيعه در مورد تثويب
٢٧٦ ص
(٢٧٤)
اذان از ديدگاه فريقين روايات مجوزه تثويب، توجيه و تأويل آنها
٢٧٧ ص
(٢٧٥)
اذان از ديدگاه فريقين مبحث دوم تثويب در اذان (الصلوه خير من النوم)
٢٧٨ ص
(٢٧٦)
اذان از ديدگاه فريقين بررسي تناقضات موجود در روايات تشريع اذان
٢٧٩ ص
(٢٧٧)
اذان از ديدگاه فريقين آتش زدن احاديث توسط ابوبكر
٢٨٠ ص
(٢٧٨)
اذان از ديدگاه فريقين نقد روايات اهل سنت در كيفيت تشريع اذان (5)
٢٨١ ص
(٢٧٩)
اذان از ديدگاه فريقين نقد روايات اهل سنت در كيفيت تشريع اذان (4)
٢٨٢ ص
(٢٨٠)
اذان از ديدگاه فريقين نقد روايات اهل سنت در كيفيت تشريع اذان (3)
٢٨٣ ص
(٢٨١)
اذان از ديدگاه فريقين نقد روايات اهل سنت در كيفيت تشريع اذان (2)
٢٨٤ ص
(٢٨٢)
اذان از ديدگاه فريقين نقد روايات اهل سنت در كيفيت تشريع اذان (1)
٢٨٥ ص
(٢٨٣)
اذان از ديدگاه فريقين تشريع اذان از ديدگاه مذاهب اربعه اهل سنت (2)
٢٨٦ ص
(٢٨٤)
اذان از ديدگاه فريقين تشريع اذان از ديدگاه مذاهب اربعه اهل سنت (1)
٢٨٧ ص
(٢٨٥)
اذان از ديدگاه فريقين چگونگي تشريع اذان در كتب فقهي اهل سنت
٢٨٨ ص
(٢٨٦)
اذان از ديدگاه فريقين نقش وحي در تشريع اذان و انكار ابن كثير
٢٨٩ ص
(٢٨٧)
اذان از ديدگاه فريقين روايت صحيح بخاري در چگونگي تشريع اذان
٢٩٠ ص
(٢٨٨)
اذان از ديدگاه فريقين دسته بندي روايات اهل سنت در تشريع اذان
٢٩١ ص
(٢٨٩)
اذان از ديدگاه فريقين اذان از ديدگاه اهل سنت (2)
٢٩٢ ص
(٢٩٠)
اذان از ديدگاه فريقين اذان از ديدگاه اهل سنت (1)
٢٩٣ ص
(٢٩١)
اذان از ديدگاه فريقين نحوه تشريع اذان از ديدگاه شيعه
٢٩٤ ص
(٢٩٢)
اذان از ديدگاه فريقين ثواب اذان در روايات ائمه عليهم السلام
٢٩٥ ص
(٢٩٣)
اذان از ديدگاه فريقين مبحث اول - اذان از ديدگاه فريقين
٢٩٦ ص
(٢٩٤)
وضو از ديدگاه فريقين بدعتها و عوامل قتل عثمان (2)
٢٩٧ ص
(٢٩٥)
وضو از ديدگاه فريقين بدعتها و عوامل قتل عثمان (1)
٢٩٨ ص
(٢٩٦)
وضو از ديدگاه فريقين نقد روايات اهل سنت در غسل رجلين
٢٩٩ ص
(٢٩٧)
وضو از ديدگاه فريقين اولين مورد اختلاف در وضو
٣٠٠ ص
(٢٩٨)
وضو از ديدگاه فريقين صحابه و تابعيني كه قائل به مسح بودند (3)
٣٠١ ص
(٢٩٩)
وضو از ديدگاه فريقين صحابه و تابعيني كه قائل به مسح بودند (2)
٣٠٢ ص
(٣٠٠)
وضو از ديدگاه فريقين صحابه و تابعيني كه قائل به مسح بودند (1)
٣٠٣ ص
(٣٠١)
وضو از ديدگاه فريقين علت عدم اقتداء اهل سنت به امام جماعت شيعه
٣٠٤ ص
(٣٠٢)
وضو از ديدگاه فريقين روايات مسح پيامبر ص از طريق اميرالمؤمنين ع (2)
٣٠٥ ص
(٣٠٣)
وضو از ديدگاه فريقين روايات مسح پيامبر ص از طريق اميرالمؤمنين ع (1)
٣٠٦ ص
(٣٠٤)
وضو از ديدگاه فريقين بررسي روايات اهل سنت مبني بر مسح رجلين
٣٠٧ ص
(٣٠٥)
وضو از ديدگاه فريقين نقد نظرات (عيني) در بحث غسل رجلين
٣٠٨ ص
(٣٠٦)
وضو از ديدگاه فريقين تعليم وضو توسط جبرائيل
٣٠٩ ص
(٣٠٧)
وضو از ديدگاه فريقين بررسي حديث ويل للاعقاب (2)
٣١٠ ص
(٣٠٨)
وضو از ديدگاه فريقين بررسي حديث ويل للاعقاب (1)
٣١١ ص
(٣٠٩)
وضو از ديدگاه فريقين روايات اهل سنت در بحث وضو، مسح و (2)
٣١٢ ص
(٣١٠)
وضو از ديدگاه فريقين روايات اهل سنت در بحث وضو، مسح و (1)
٣١٣ ص
(٣١١)
وضو از ديدگاه فريقين المسح علي الرجلين از ديدگاه اهل بيت عليهم السلام (2)
٣١٤ ص
(٣١٢)
وضو از ديدگاه فريقين المسح علي الرجلين از ديدگاه اهل بيت عليهم السلام (1)
٣١٥ ص
(٣١٣)
وضو از ديدگاه فريقين اقوال علماي اهل سنت در بحث وضو (3)
٣١٦ ص
(٣١٤)
وضو از ديدگاه فريقين اقوال علماي اهل سنت در بحث وضو (2)
٣١٧ ص
(٣١٥)
وضو از ديدگاه فريقين اقوال علماي اهل سنت در بحث وضو (1)
٣١٨ ص
(٣١٦)
وضو از ديدگاه فريقين مناقشات پيرامون آيه وضو
٣١٩ ص
(٣١٧)
وضو از ديدگاه فريقين قرائت سه گانه (ارجلكم) در آيه وضو (2)
٣٢٠ ص
(٣١٨)
وضو از ديدگاه فريقين قرائت سه گانه (ارجلكم) در آيه وضو (1)
٣٢١ ص
(٣١٩)
وضو از ديدگاه فريقين مسح يا غسل رجلين در قرآن
٣٢٢ ص
(٣٢٠)
آشنايي با فقه مقارن ويژگيهاي مذاهب اربعه و رؤساي آنها
٣٢٣ ص
(٣٢١)
آشنايي با فقه مقارن پيدايش مذهب فقهي مالكي، شافعي و حنبلي
٣٢٤ ص
(٣٢٢)
آشنايي با فقه مقارن پيدايش مذهب فقهي حنفي
٣٢٥ ص
(٣٢٣)
آشنايي با فقه مقارن پيدايش مذاهب كلامي
٣٢٦ ص
(٣٢٤)
آشنايي با فقه مقارن علل و پيدايش فرق اسلامي (2)
٣٢٧ ص
(٣٢٥)
آشنايي با فقه مقارن علل و پيدايش فرق اسلامي (1)
٣٢٨ ص
(٣٢٦)
آشنايي با فقه مقارن پيدايش و تطور فقه مقارن
٣٢٩ ص
(٣٢٧)
آشنايي با فقه مقارن اجتهاد در نزد شيعه و سني
٣٣٠ ص
(٣٢٨)
آشنايي با فقه مقارن اسباب اختلاف فقهاء
٣٣١ ص
(٣٢٩)
آشنايي با فقه مقارن تعريف فقه مقارن
٣٣٢ ص
(٣٣٠)
بدعت از دیدگاه فریقین روش مناظره و معنای وحدت
٣٣٣ ص
(٣٣١)
بدعت از دیدگاه فریقین فتاوای علمای وهابی عامل اصلی جنایات
٣٣٤ ص
(٣٣٢)
بدعت از دیدگاه فریقین شبکه های وهابی و پاسخ ما به شبهات آن ها
٣٣٥ ص
(٣٣٣)
بدعت از دیدگاه فریقین وهابیت و تکفیر اهل سنت (1)
٣٣٦ ص
(٣٣٤)
بدعت از دیدگاه فریقین وهابیت و تکفیر اهل سنت (2)
٣٣٧ ص
(٣٣٥)
بدعت از دیدگاه فریقین مذمت تقلید و مشروعیت توسل
٣٣٨ ص
(٣٣٦)
بدعت از دیدگاه فریقین مذاهب اربعه اهل سنت از دیدگاه وهابیت
٣٣٩ ص
(٣٣٧)
بدعت از دیدگاه فریقین پاسخ به شبهات عزاداری (1)
٣٤٠ ص
(٣٣٨)
بدعت از دیدگاه فریقین پاسخ به شبهات عزاداری (2)
٣٤١ ص
(٣٣٩)
بدعت از دیدگاه فریقین زیارت اهل قبور از دیدگاه وهابیت و
٣٤٢ ص
(٣٤٠)
بدعت از دیدگاه فریقین برگزاری مراسم میلاد از دیدگاه وهابیت و پاسخ به آن
٣٤٣ ص
(٣٤١)
بدعت از دیدگاه فریقین نمونه هایی از بدعت از دیدگاه وهابیت (1)
٣٤٤ ص
(٣٤٢)
بدعت از دیدگاه فریقین نمونه هایی از بدعت از دیدگاه وهابیت (2)
٣٤٥ ص
(٣٤٣)
بدعت از دیدگاه فریقین مجازات مبدعین از دیدگاه وهابیت
٣٤٦ ص
(٣٤٤)
بدعت از دیدگاه فریقین ریشه های تکفیر مسلمین (1)
٣٤٧ ص
(٣٤٥)
بدعت از دیدگاه فریقین نمونه هایي از توهین های شبکه های ماهواره ای وهابی
٣٤٨ ص
(٣٤٦)
بدعت از دیدگاه فریقین ریشه های تکفیر مسلمین (2)
٣٤٩ ص
(٣٤٧)
بدعت از دیدگاه فریقین ریشه های تکفیر مسلمین (3)
٣٥٠ ص
(٣٤٨)
بدعت از دیدگاه فریقین ریشه های تکفیر مسلمین (4)
٣٥١ ص
(٣٤٩)
بدعت از دیدگاه فریقین ریشه های تکفیر مسلمین (5)
٣٥٢ ص
(٣٥٠)
بدعت از دیدگاه فریقین ریشه های تکفیر مسلمین (6)
٣٥٣ ص
(٣٥١)
بدعت از دیدگاه فریقین ریشه های تکفیر مسلمین (7)
٣٥٤ ص
(٣٥٢)
بدعت از دیدگاه فریقین نقد ادلّه اهل سنت بر خلافت «ابوبكر»
٣٥٥ ص
(٣٥٣)
بدعت از دیدگاه فریقین سابقه تکفیر و قتل در اسلام
٣٥٦ ص
(٣٥٤)
بدعت از دیدگاه فریقین تشریح فهرست مبحث «بدعت»
٣٥٧ ص
(٣٥٥)
بدعت از دیدگاه فریقین «بدعت» در لغت و اصطلاح
٣٥٨ ص
(٣٥٦)
بدعت از دیدگاه فریقین سنت در اصطلاح فقهاء
٣٥٩ ص
(٣٥٧)
بدعت از دیدگاه فریقین نظر فقهای اهل سنت در مورد تقسیم بندی «بدعت» (1)
٣٦٠ ص
(٣٥٨)
بدعت از دیدگاه فریقین شبهه ازدواج «ام کلثوم» با «عمربن خطاب»
٣٦١ ص
(٣٥٩)
بدعت از دیدگاه فریقین نظر فقهای اهل سنت در مورد تقسیم بندی «بدعت» (2)
٣٦٢ ص
(٣٦٠)
بدعت از دیدگاه فریقین نظر فقهای اهل سنت در مورد تقسیم بندی «بدعت» (3)
٣٦٣ ص
(٣٦١)
بدعت از دیدگاه فریقین نظر فقهای اهل سنت در مورد تقسیم بندی «بدعت» (4)
٣٦٤ ص
(٣٦٢)
بدعت از دیدگاه فریقین بررسی روایات منتسب به امیرالمؤمنین در تأیید «نماز تراویح»
٣٦٥ ص
(٣٦٣)
بدعت از دیدگاه فریقین نظر فقهای اهل سنت در مورد تقسیم بندی «بدعت» (5)
٣٦٦ ص
(٣٦٤)
بدعت از دیدگاه فریقین نظر فقهای اهل سنت در مورد تقسیم بندی «بدعت» (6)
٣٦٧ ص
(٣٦٥)
بدعت از دیدگاه فریقین بدعت در فرهنگ وهابیت (2)
٣٦٨ ص
(٣٦٦)
بدعت از دیدگاه فریقین بدعت و شرک در فرهنگ وهابیت (1)
٣٦٩ ص
(٣٦٧)
بدعت از دیدگاه فریقین بدعت و شرک در فرهنگ وهابیت (2)
٣٧٠ ص
(٣٦٨)
بدعت از دیدگاه فریقین دفع شبهه از شرک بودن توسل
٣٧١ ص
(٣٦٩)
بدعت از دیدگاه فریقین «سنّت» در اصطلاح قرآن (2) – سنت در لسان معصومین
٣٧٢ ص
(٣٧٠)
بدعت از دیدگاه فریقین
٣٧٣ ص
(٣٧١)
بدعت از دیدگاه فریقین بدعت در فرهنگ وهابیت (1)
٣٧٤ ص
(٣٧٢)
بدعت از دیدگاه فریقین «سنّت» در اصطلاح قرآن (1)
٣٧٥ ص
(٣٧٣)
بدعت از دیدگاه فریقین «سنّت» در لغت و اصطلاح
٣٧٦ ص
 
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص

خارج فقه مقارن - خارج فقه مقارن - الصفحة ١٥٣ - نكاح متعه پاسخ به شبهات متعه (ازدواج وناسه)

نكاح متعه: پاسخ به شبهات متعه (ازدواج وناسه)

کد مطلب: ٦٥٨٠ تاریخ انتشار: ٢٣ دي ١٣٨٨ تعداد بازدید: ١٤٤٤ خارج فقه مقارن » نكاح متعه نكاح متعه: پاسخ به شبهات متعه (ازدواج وناسه)
جلسه ٤١_تاریخ : ٨٨/١٠/٢٣

 

بسم الله الرحمن الرحيم

 

 

جلسه ٤١_تاریخ : ٨٨/١٠/٢٣

 

بحث ما در رابطه با ازدواج هاي مصطلح در كشورهاي عربي بود كه به جاي«عقد موقت»، نكاح هاي متعددي را تجويز كرده اند. از جمله آنها،«ازدواجِ دوستي»و«زواج المسيار»و«نكاح به شرط طلاق»و غيره بود.

روزنامه الرياض، مقاله اي در رابطه با ازدواج هاي نو رسيده از جمله«ازدواج الوناسة»نوشته است.«ازدواج الوناسة»: ازدواجي است كه يك پيرمرد با دختري جوان ازدواج مي كند و شرط مي كنند كه روابط زناشويي ميان آنها نباشد.

«ازدواج الوناسة»همان ازدواج رفاقتي يا خدمت گذاري است. يعني هدف از اين ازدواج اين است كه يك پيرمردي با يك دختر جواني ازدواج كند و شرط كنند كه روابط جنسي ميان آنها نباشد. بعضي مانند طرفداران«فمينيسم»گفته اند كه اين ازدواج، ظلم در حق زنان است و بعضي گفته اند اين ازدواج، شرعي است و اين حق مسلم زن است كه بخواهد حقوقش را هبه كند. خلاصه مقداري سر و صدا شده است. خلاصه اين كه:

هر دم از اين باغ، بري مي رسد تازه تر از تازه تري مي رسد

در رابطه با فرق بين«ازدواجِ دوستي»و ازدواج هاي ديگر، حرف هاي زيادي زده اند. ولي بايد دقت كرد اين آقايان از«عقد موقت»كه كتاب و سنت و سيره صحابه و اتفاق أئمه (عليهم السلام) بر آن است، فرار مي كنند و سراغ چه مسائلي مي روند و چه أدله و براهيني ارائه مي كنند:

١. الفرق بين نكاح ما يسمي «بالصداقة» و بين «نكاح المسيار»: هناك تشابه كبير بين الأسلوبين، ففي كل منهما ولي و شهود و إيجاب و قبول و يتراضي فيهما الزوجان علي إسقاط بعض حقوقهما الزوجية أو كلها كالنفقة و المبيت و السكن، هذا وجه التشابه بينهما، أما وجه الإختلاف بينهما:

فرق ميان «ازدواجِ دوستي» و «نكاح مسيار»: شباهت هاي زيادي ميان اين دو نكاح است و در هر دو، حضور ولي و شاهدين و ايجاب و قبول و رضايت زوجين بر اسقاط بعضي از حقوق زوجيت يا اسقاط تمام حقوق زوجيت مانند تفقه و هم خوابگي و حق مسكن را دارند. اما وجه تفاوت اين دو:

الف) زواج المسيار يعلن في نطاق ضيق جداً فلا يعلم به إلا المرأة و أهلها و قرابتها القريبة و لا تعلم به زوجته الأولي و أهلها و أقاربها و يقصد الرجل من هذا الزواج الإستمتاع و أما زواج الأصدقاء فالإعلان فيه واضح و غير مقيد.

الف) در «نكاح مسيار»، إعلانش محدود است و جز زن و خانواده و نزديكان زن، كسي خبر ندارد؛ حتي زن اول و خانواده و نزديكانش هم خبر ندارند. قصد مرد از اين ازدواج، فقط استمتاع و لذت جويي است. ولي در «ازدواجِ دوستي»، إعلان، واضح است و مقيد و محصور به نزديكان نيست.

ب) زواج الأصدقاء حل لمشكلة الصداقات المنتشرة بين الشباب في الغرب قبل الزواج و لا يستطيع الأبوان منعها لأسباب إجتماعية و قانونية، أما زواج المسيار فيختلف الدافع إليه، فالرجل يريد أن يتزوج بأخري بغرض الإستمتاع دون علم زوجته الأولي تفادياً للمشكلات التي قد تؤدي إلي النزاع و الخصام.

ب) «ازدواجِ دوستي» براي حلّ مشكل رفاقت هايي است كه در ميان جوانان در قبل از ازدواج در كشورهاي غربي رايج است. پدران دختر و پسر هم نمي توانند از اين كار اين دو ممانعت كنند. ولي در «نكاح مسيار»، انگيزه ها فرق مي كند. مرد براي استمتاع با زني ديگر ازدواج مي كند و براي جلوگيري از نزاع و درگيري، به زن اولش خبر نمي دهد و مخفيانه است.

و المرأة تقبل هذا الزواج لظروف إجتماعية من العنوسة و الترمل أو الطلاق و ربما الرغبة في الإحصان و الإنجاب.

زن هم به خاطر بعضي از شرايط اجتماعي مانند بي شوهري و بيوه بودن و طلاق اين ازدواج را قبول مي كند و چه بسا هم براي بچه دار شدن يا براي جلوگيري از فساد به اين ازدواج متمايل مي شوند.

٢. الفرق بينه و بين نكاح المتعة: نكاح المتعة هو المرتبط بأجل و هو باطل عند أهل السنة و الجماعة. فربما تتوافر فيه الشروط و الأركان و نكاح المتعة ينحل بإنتهاء الوقت المتفق عليه بخلاف زواج الأصدقاء.

٢. فرق ميان «ازدواجِ دوستي» و «عقد موقت»: در «عقد موقت»، زمان معين مي شود و اين عقد در أهل سنت و جماعت، باطل است. چه بسا در «ازدواجِ دوستي» تمام شرايط و اركان هست، ولي در «عقد موقت» نيست. در «ازدواجِ دوستي»، دائم بودن عقد، شرط است، ولي در «عقد موقت» با تمام شدن زمان، عقد تمام مي شود.

٣. الفرق بين نكاح الصداقة و النكاح العرفي: يلتقيان في أن كل منهما مكتمل الشروط و الأركان و يختلفان في أن ما يسمي بزواج الصداقة ربما يكون موثقاً في المحاكم و جري تنازل المرأة عن حقوقها من النفقة بأنواعها (الطعام و الشراب و المسكن و الكسوة) و بقية الحقوق المالية، غير أن المرأة في الزواج العرفي يكون ثبوت الحقوق لها مرتبط بإرادة الرجل حيث لا تملك المرأة أدلة قانونية تثبت حقوقها لأن الزواج العرفي غير موثق في أوراق رسمية.

٣. فرق ميان «ازدواجِ دوستي» و «ازدواج عرفي» (مانند دوست دختر و دوست پسر): اين دو در تمام شرايط و ايجاب و قبول و اركان مشترك هستند. ولي اختلاف اين دو در اين است كه «ازدواجِ دوستي»، چه بسا در محاكم به عنوان يك سند، معتبر است و زن هم از حقوق مسلم خود (مانند خوراك و پوشاك و مسكن) و حقوق مالي صرف نظر مي كند. ولي «ازدواج عرفي» در محاكم، رسمي و معتبر نيست و راهي براي اثبات حقوق زن نيست.

٤. الفرق بين ما يسمي بنكاح الصداقة و نكاح السر: نكاح الصداقة يعلن و يظهر و تجري له كل الإجراءات المعتادة و نكاح السر أيضاً تتوفر له الرضا و الولي أحياناً و الأشهاد و يترتب عليه لزوم الوفاء بجميع الحقوق التي يرتبها عقد الزواج، غير أن جميع الأطراف يتواصون بالكتمان و الإخفاء و هذا ما يجعله شبيه بالسفاح، إذ إن الفرق بين النكاح و السفاح الإعلان و الإظهار، يقول صلي الله عليه و سلم: «أعلنوا النكاح و اضربوا عليه بالدف) و في حديث آخر قال صلي الله عليه و سلم: «أعلنوا النكاح و اضربوا عليه بالغربال و اجعلوه في المساجد» أخرجه إبن ماجة في سننه، كتاب النكاح صحيح البخاري ح ١٨٨٥ و إن كان في هذا الحديث مقال فإن الحديث الصحيح قوله المصطفي صلي الله عليه و سلم لعبدالرحمن بن عوف رضي الله عنه لما رأي لمعان المسك في مفرقة، ما هذا؟ قال: تزوجت البارحة، فقال صلي الله عليه و سلم: بارك الله لك، أولم و لو بشاه ـ اخرجه البخاري في صحيحه كتاب النكاح ـ .

٤. فرق ميان «ازدواجِ دوستي» و «ازدواج سرّي»: «ازدواجِ دوستي»، إعلان و آشكار مي شود و همه خبر دارند و تمام رسوم عادي در آن جاري است. ولي در «ازدواج سرّي»، رضايت دختر و پسر و حضور ولي و شاهد را دارد و بايد تمام حقوقي كه در عقد معتبر است، تحقق يابد و تمام طرفين زوجين، توصيه مي كنند كه اين ازدواج، مخفي بماند و كسي را آگاه نكنند و اين «ازدواج سري» چون توصيه به كتمان آن مي شود، شبيه به زنا است. زيرا فرق ميان ازدواج و زنا، علني كردن و آشكار كردن است. زيرا رسول الله (صلي الله عليه و سلم) فرمود: «نكاح را علني كنيد و دف بزنيد» و در حديثي ديگر فرمود: «نكاح را علني كنيد و ساز بزنيد و نكاح را در مساجد برگزار كنيد». اين روايت در سنن إبن ماجه و در صحيح بخاري حديث شماره ١٨٨٥ است. حديث صحيحي از رسول الله (صلي الله عليه و سلم) آمده كه عبد الرحمن بن عوف را ديد كه از او بوي مشك مي آيد و حضرت فرمود: اين براي چيست؟ عبد الرحمن گفت: من ديروز ازدواج كردم. حضرت فرمود: خداوند بر تو مبارك كند؛ وليمه بده، ولو با يك گوسفند.

اين بخشي كه حضرات در رابطه با«نكاح مسيار»و«ازدواجِ دوستي»آورده اند و با«عقد موقت»مقايسه كرده اند و«عقد موقت»و«عقد سرّي»را زنا تلقي مي كنند و«نكاح مسيار»و«ازدواجِ دوستي»را مشروع مي دانند؛ عمده دليل شان اين است كه در اين دو ازدواج، إعلان و إظهار است و چون در«عقد موقت»و«ازدواج سرّي»إعلان و اظهار نيست، مشروع نيستند و زنا هستند.

دليلي كه اينها براي إعلان نكاح آوردند در آن دو حديث، إعلان نكاح به آن معنايي كه آنها آورده اند نيست. بلكه منظور، دو شاهد عادل است براي ازدواج. در زمان قديم، چون محضر و عقدنامه نبود، مردي با زني زندگي مي كرد و بچه دار مي شدند و مرد اين قضيه را انكار مي كرد. اين زن هم مي ماند كه خودش و اين بچه ها چه كنند؟ نهايت هم اين بود كه خودش را لعان كند و بچه ها را از خودش دفع كند. در زمان رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) و حتي در زمان خود عمر بن خطاب هم از اين قضايا بود. لذا رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) فرمود إعلان كنيد تا شاهدي براي عقد باشد تا نه مرد بتواند انكار كند و نه زن بتواند لعان كند. پس إعلان به معناي عروسي گرفتن و دعوت كردن و دف زدن نبود. بلكه به معناي شاهد است تا زن و مرد نتوانند قضيه را انكار كنند. آنچه كه از أحاديث فهميده مي شود، همين است.

بحث ديگري كه در اين روزنامه آمده، حكم«ازدواجِ دوستي»است كه بعضي قائل به إباحه هستند و بعضي قائل به حرمت و أدله هر يك از طرفين را مي آورد.

حكم زواج الصداق:

جاءت آراء العلماء المعاصرين متفاوتة فمنهم: من ذهب إلي القول بالإباحة و منهم الشيخ عبدالمجيد الزنداني و القاضي سليمان بن عبدالله الماجد القاضي في المحكمة العامة بالرياض و الشيخ علي أبوالحسن رئيس لجنة الفتوي بالأزهر سابقاً و علل هؤلاء:

١. أن هذا الزواج قد لبس العباءة الشرعية من توفر الشروط و الأركان.

٢. هذا الزواج وسيلة إلي إتقاء الفتنة و الإنحراف بين شباب المسلمين الذين يقيمون في بلاد الغرب، عسي أن يكون عاصماً لهم من الوقوع في الزلة.

٣. أن للمرأة الحق في إسقاط حقوقها المالية التي تثبت لها بعقد الزواج.

٤. أن هذا الإرتباط بهذا النوع من الزواج قد يحقق الصون و العفاف و هذا مقصد شرعي لو أمكن تحقيقه.

دلائل إباحه «ازدواجِ دوستي»:

١. اين ازدواج، تمام پوشش هاي شرعي را دارد و داراي شروط و أركان عقد است.

٢. اين ازدواج، وسيله اي است براي جلوگيري از فتنه و انحراف جوانان مسلماني كه در كشورهاي غربي زندگي مي كنند.

٣. زن حق دارد حقوق مالي خود را كه با عقد ازدواج، محرز شده، اسقاط كند.

٤. اين نوع ازدواج، موجب عفت و جلوگيري از فحشاء است و اين هدفي شرعي است اگر محقق شود.

خلاصه حرف آقايان اين است:

با تمام شرايطي كه از ايجاب و قبول رو رضايت زوجين و غيره در اين ازدواج است، اين ازدواج موجب مي شود دختر و پسر از وقوع در انحراف مصون باشند و اين مايه مشروعيت اين نوع ازدواج است.

حالا ما از اين آقايان سوال كنيم:

چه فرقي است ميان«ازدواجِ دوستي»و«عقد موقت»ـ كه در قرآن و سنت آمده و سيره صحابه هم در عمل به آن بود ـ ؟ آيا«عقد موقت»،موجب عفت و جلوگيري از فحشاء نيست؟ آيا در«عقد موقت»، زن حق ندارد از حقوقش صرف نظر كند؟ چه فرقي است ميان اين ازدواج هاي شما و«عقد موقت»؟ اين ملاك هايي كه شما براي«ازدواجِ دوستي»مي آوريد، دليل بر مشروعيت آن است. خب، تمام اين ملاك ها در«عقد موقت»هم هست. تنها فرقش اين است كه در«عقد موقت»با پايان مدت عقد، عقد تمام مي شود. در جلسات گذشته هم آورديم كه حدود ١٢ نفر از مفسّرين شما مي گويند:

«فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ» إلي أجل مسمي «فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ»

إبن عباس قسم مي خورد كه آيه اين چنين نازل شده است. قبلا هم عرض كردم كه جناب خليفه دوم، شعري را گفته است كه اين آقايان هم در قافيه اش گير كرده اند.

اين دليل كساني است كه معتقدند«ازدواجِ دوستي»جايز و مشروع است.

نظر دوم، نظر كساني كه قائل به حرمت«ازدواجِ دوستي»هستند.

الرأي الثاني: يذهب إلي القول بمنع هذا الأسلوب في الزواج؛ لأنه محرم و ممن أخذ بهذا الرأي أ.د. نصر فريد واصل و آخرون و علّلوا:

نظر دوم: برخي قائل به منع اين روش از ازدواج هستند؛ زيرا «ازدواجِ دوستي» حرام است و از جمله معتقدين اين نظريه، پروفسور نصر فريد واصل و ديگران هستند. علت اينها اين است:

١. أن هذا الزواج فيه مخالفة شرعية، حيث يتنافي و مقاصد الزواج في الشريعة، فليس المقصود بالزواج قضاء الوطر فحسب، بل الغرض أسميٰ من ذلك، فقد شرع لمقاصد شرعية و معان إجتماعية و نفسية و العبرة في العقود للمقاصد و المعاني لا للألفاظ و المباني.

١. در اين نوع ازدواج، مخالفت شرعي وجود دارد. زيرا با اهداف شريعت منافات دارد و مراد از ازدواج، اين نيست كه كسي دفع شهوت بكند فقط. بلكه غرض از ازدواج، فراتر از اين است. ازدواج، مشروع شده است براي مقاصد شرعي و معاني اجتماعي و شخصي (تشكيل زندگي و تكثير نسل و آرامش و ...) ... .

٢. إنه لا يوجد في الإسلام زواج موصوف بصفة خاصة و أن ما ورد من لفظ النكاح في القرآن الكريم و السنة النبوية غير مقيد بأي صفة و ذلك كقوله تعالي: «وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَي فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَي وَ ثُلَاثَ وَ رُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ذَلِكَ أَدْنَي أَلَّا تَعُولُوا» النساء/٣ و قوله تعالي: «وَ أَنْكِحُوا الْأَيَامَي مِنْكُمْ وَ الصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَ إِمَائِكُمْ» النور/٣٢و قد عني الإسلام بعقد الزواج بوصفه بالميثاق الغليظ، قال تعالي: «وَ أَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا» النساء/٢١ و بين قوة الصلة بين الزوجين في قوله تعالي: «هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ» البقرة/١٨٧ و لا سيما أن في الزواج شوب العبادة و لهذا يستحب عقده في المساجد و في آخر ساعة من يوم الجمعة و حتي إن جمهور الفقهاء قالوا لا يصح إبرام العقد إلا بلفظ النكاح أو التزويج؛ لأن ما عدا هذين اللفظين كناية و لا يجوز العدول عن اللفظ الصريح إلي ألفاظ الكناية.

٢. در اسلام، عقد موصوف به صفت خاصي وجود ندارد و آنچه كه در قرآن و سنت نبوي آمده، مقيد به صفت نشده است و اين است قول خداوند: « ... » و « ... » و اسلام ، عقد ازدواج را به پيمان محكم ميان زوجين تعبير كرده است و خداوند مي فرمايد: « ... » و به ارتباطي تنگاتنگ ميان زوجين تعبير كرده است و خداوند مي فرمايد: « ... ». در ازدواج، نوعي ويژگي عبادت است و به همين دليل است كه عقد كردن در مساجد و در ساعات آخر روز جمعه مستحب است. حتي تمام فقهاء گفته اند عقد نكاح جز با لفظ نكاح يا تزويج، منعقد نمي شود. زيرا ساير الفاظ، كنايه هستند و عدول از لفظ صريح به لفظ كنايه اي، جائز نيست.

٣. أن هذا الأسلوب من النكاح يؤدي غالباً إلي الفساد و الإفساد و الإستهتار و الإستخفاف ببناء الأسرة التي نواتها الزواج المشروع و يؤدي هذا إلي العبث بالمرأة، إذ إن الدافع لهذه العلاقة الشهوات الجنسية؛ لأن شريعة الإسلام عندما إحترمت الغريزة و جعلتها جزءاً من الفطرة حصرتها في الحلال الطيب في قوله تعالي: «و الذين هم لفروجهم حافظون ـ إلا علي أزواجهم أو ما ملكت ايمانهم فإنهم غير ملومين» المؤمنين/٦-٥، علي أن الشريعة لم تجعل الهدف من الزواج مجرد التنفيس عن الغريزة و قضاء الشهوة و إنما أرادت من الزواج أن يكون محضناً للذرية بل ليس محضناً للذرية فحسب و إنما أرادت أن تكون الأسرة مدرسة يتربي فيها الأولاد من بنين و بنات علي المروءة و الآداب و الأخلاق الفاضلة و المثل العليا.

٣. اين نوع از ازدواج، غالبا منجر به فساد و إفساد و آبروريزي و تحقير بناء خانواده مي شود و منجر مي شود كه زنان، بازيچه مردان شوند؛ زيرا انگيزه ازدواج، شهوات جنسي است. شريعت اسلام، غريضه جنسي را محترم شمرده است و جزئي از فطرت قرار داده است و در موارد حلال و پاك محصور كرده و خداوند مي فرمايد: « ... ». شريعت اسلام، هدف از ازدواج را فقط رهايي از غرايض شهوت و جنسي قرار نداده است؛ بلكه ازدواج را ادامه نسل بشر و تربيت اولاد دختر و پسر در خانواده بر اساس انسانيت و آداب و اخلاق فاضله قرار داده است.

نوع ديگري از ازدواج،«ازدواج مصلحتي»است كه به صورت صوري، در محضر ثبت مي كنند، حال آن كه اصلا قصد و انگيزه ازدواج ندارند و از سند اين ازدواج، براي انجام كارهاي خود استفاده مي كنند. مانند كسي كه در كشورهاي ديگر اقامت دارد و مي خواهد ملكي را به نام خود ثبت كند. ولي چون تبعه آن كشور نيست، ملكي هم به نام او ثبت نمي شود. اگر اين شخص با دختري از آن كشور ازدواج كند، تبعه آن كشور حساب مي شود و ملك را به نام او ثبت مي كنند. هم چنين مواردي از اين قبيل. آقايان صراحت دارند كه اين نوع ازدواج، خلاف شرع است.

ما إشتهر بزواج المصلحة

هو أن يكون المقصود من الزواج النفع المادي أو الأدبي و له حالتان:

الحالة الاولي: أن يرحل شخص أو اشخاص من بلادهم و يدخلوا بلاد الغرب بصفة غير مشروعة فيعمل حيلته لإكتساب الإقامة المشروعة فيعمد إلي التعرف علي إمرأة من أهل تلك البلاد و يسعي للزواج منها مقابل مبلغ من المال و يسجل الزواج في المحاكم المدنية و ليس له شيئاً من أهداف الزواج السامية من إستدامة النكاح و الإستقرار و غض البصر و تحصين الفرج و إنجاب الذرية و إنما غرضه الحصول علي الجنسية أو الإقامة فإذا تحقق غرضه أنهي علاقته بالمرأة لتحقق مصلحته و حصوله علي مبتغاه.

الحالة الثانية: أن يأتي هذا المتسلل الذي دخل إلي البلاد يبحث عن وسيلة تكسبه الحق في الإقامة و تتيح له فرصة العمل أو الحصول علي أموال من الضمان الإجتماعي فيتفق مع امرأة من أهل تلك البلاد أعني بلاد الغرب و يدفع لها أموالاً مقابل إعترافها بأنها رضيت به زوجاً لها أمام المحكمة المدنية و هي لا ترضي به و لا تقبل العيش معه أو المبيت بل لا تقبل أن يقترب منها و يكفيه أن يحصل علي وثيقة الزواج المدني ثم يذهب كل منهما في طريق و قد أصبحت بحكم الوثيقة بأنها زوجة من حق هذا الرجل الإستمتاع بها غير أنها لا تسلم له بهذا الحق و تذهب إلي وجهة أخري و تتزوج من شخص آخر و هي لا تزال في عصمة الاول و تظل تمارس السفاح كما أن صاحبها الأول يظل يتخبط في الإجرام و يظل يعيش تحت مظلة وثيقة الزواج المزور و هذا للأسف شأن عدد ليس بالقليل من المسلمين الذين نزحوا إلي بلاد الغرب يمارسون كثيراً من المخالفات من تزوير للأوراق و التحايل علي أنظمة تلك البلاد سواء في المواصلات أو الاتصالات أو التهرب من الضرائب إلي غير ذلك من الأساليب التي لا تليق بكل من يؤمن بالله ربا و بالإسلام ديناً و بمحمد صلي الله عليه و سلم نبياً رسولاً و يلتزم بالقيم و الأخلاق الإسلامية و الآداب الشرعية و الإحسان إلي الإخوان و الجيران و يجتهدون في كف الأذي و في بذل المعروف و عليهم أن يثبتوا لغيرهم أن دين الإسلام هو دين الوسطية و الصدق و العدل و الإحسان للناس كل الناس ... .

نوع ديگري از ازدواج را دارند كه معروف به«ازدواج تابستاني»است كه در ايام تابستان، دختران و پسراني كه مثلا به اردو مي روند و با هم مختلط هستند،«ازدواج تابستاني»مي كنند. در اين نوع ازدواج هم اختلاف كه آيا درست است يا نه؟

اين مقاله اي بود از طرف پروفسور محمد بن أحمد بن صالح الصالح ـ استاد سطح عالي دانشگاه محمد بن سعود ـ كه درروزنامه الرياضدر تاريخ ٢٦ محرم سال ١٤٣١ هجري و ١٠ ژانويه سال ٢٠١٠ ميلادي چاپ شد.

بحث مان در رابطه با«ازدواج الوناسة»بود:

فإن زواج «الوناسة» تتلخص فكرته في إرتباط رجل كبير السن بإمرأة في كاملصحتها و نشاطها لتعتني به، متنازلة عن حقها في المعاشرة الزوجية، مع تمتعهابكامل حقوقها الأخري مثل المهر و الإنفاق و السكن و حسن المعاملة ... و فيتقديري هي خادمة بمسمي زوجة و لنا جميعا أن نتصور حجم الحاجة التي تدفع بإمرأة في كامل صحتها و نشاطها لتعتني بمسن و لست أدري أية «وناسة» في مثل ذلك الزواج بالنسبة للمرأة إلا أن تكون «وناسة» من جانب واحد، يحظي بهاالرجل المقتدر ماليا علي حساب الزوجة التي تدفعها الحاجة لقبول هذا الزواجالكابوس.

اين مطلب در روزنامهالشرق الأوسط، الثلاثـاء ١٢ جمـادي الثاني ١٤٢٩ هجري و ١٧ يونيو ٢٠٠٨ ميلادي، العدد ١٠٧٩٤آمده است به آدرس اينترنتي زير:

http://www.aawsat.com/leader.asp?section=٣&issueno=١٠٧٩٤&article=٤٧٥٢٥٧

يعني يك پيرمرد با دختر جواني ازدواج مي كند تا اين زن، خادمه او باشد و براي او غذا درست كند و لباسش را بشويد و مانند اينها و هيچ گونه ارتباط جنسي هم ميان آنها نباشد. در حقيقت اين زن، خدمت گذار است كه اسم او را زوجه گذاشته اند.

سايت الأمانهم بحثي از عبد المحسن العبيكان ـ از شخصيت هاي برجسته عربستان سعودي ـ آورده است كه در رابطه با«ازدواج الوناسة»مطالبي را از ايشان نقل كرده و بعضي ها گفته اند اين نوع ازدواج درست است و بعضي ها گفته اند درست نيست.

خلاصه بحث چند جلسه قبل:

اين آقايان از«عقد موقت»فرار كردند و گرفتار ازدواج هايي مانند«ازدواجِ دوستي»،«نكاح مسيار»،«ازدواج الوناسة»،«نكاح به نيت طلاق»،«ازدواج مصلحتي»و«ازدواج تابستاني»شدند و معلوم هم نيست در آينده چه نوع ازدواج هايي را درست كنند.

«««و السلام عليكم و رحمة الله و بركاته»»»