استفتائات قضائيه و مؤسسه حقوقي وکلاي بين الملل - روحانی، سيد محمد صادق - الصفحة ٦
منظور از حوادث واقعه كه در اين روايت آمده، همان مسائل جديد است نويسنده نامه سؤال مىكند حالا كه بعد از اين ما دسترسى به امام خود نخواهيم داشت، مسائل تازه اى كه پيش مىآيد چه كنيم؟ امام (عج) فرمود: به فقهاء وحكام شرع مراجعه كنيد.
ولى بعضى از فقهاى معاصر مىگويند: منظور از حوادث واقعه مسائل واحكام شرعيه نيست زيرا اين موضوع جز وواضحات مذهب شيعه بوده است كه در مسائل بايد به فقهاء رجوع كنند، منظور از حوادث واقعه پيش آمدهاى تازه اجتماعى است كه براى مردم ومسلمين روى مىداده است.
يعنى حوادث مستحدثه به طور كلى هم روى دادهاى فرهنگى، فكرى، اجتماعى، سياسى، اقتصادى وانسانى است.
به هر حال خواه منظور از حوادث واقعه خود پيش آمدها باشد ويا مسائل تازه اى كه به مرور زمان رخ مىدهد، برگشت به يك معنى است.
يعنى در حوادث ومشكلات به روات احاديث (فقهاء) مراجعه كنيد واز آن ها كسب تكليف نماييد.
زيرا آن ها حجت من بر شما مىباشند ومن حجت خدا بر شمايم واين يكى از پيش بينى هاى مترقى فقه شيعه است كه حوادث مستحدثه) را كه در هر زمانى روى مىدهد وطبيعتا در قوانين فقهى پيشين حكم وراه حلش نيامده است بايد فقهاء بررسى كنند وبر اساس موازين علمى واجتهادى آن مطرح سازند وپاسخش را بيابند.
مطالعه وبررسى كتب فقه در قرون مختلف، مىرساند كه به تدريج به موازات نيازمندى هاى مردم مسائل جديدى وارد فقه شده وفقهاى هر زمان در مقام پاسخگويى بر آمده اند وبه همين جهت به تدريج بر حجم فقه افزوده شده است اين اصل مىرساند كه چگونه اسلام مسأله زمان وعامل تغيير وتحول ونوآورى را درطى ادوار تاريخى پيش بينى كرده است وفقهاء را در برابر آن مسئول دانسته است.
راز ورمز اجتهاد را با مشخصات ذيل مىتوان شناخت: