(١) آرى زمان به سرعت پيش مىرود، قهرا مقتضيات زمان، مسائل جديدى را در زندگى انسان پديد مىآورد كه در زمان هاى گذشته موضوع آن ها هنوز محقق نشده بود، براى پاسخ به اين نياز بزرگ فقهاى زنده وروشن بينى لازم است كه پا به پاى زمان پيش روند، مفاهيم وكليات اسلامى را با زندگى نوين جهانى بشر تطبيق كنند تا بر حسب پيشرفت علم وآگاهى مردم، تلقى وبرداشت مذهب را در ذهن وانديشه تحول ببخشند وفقه را بر حسب نياز زمان وبه ميزانى كه در هر زمان امكان كشف و فهم بهتر آن حقايق مىرود، ممكن سازند تا مذهب در چهارچوب شرايط كهنه و گذشته نماند ومنجمد نشود واز زمانش واپس نيفتد.

در يكى از اخبار اجتهاد وتقليد مىخوانيم: واما الحوادث الواقعة فارجعوا فيها الى رواة حديثنا (احاديثنا) فانهم حجتى عليكم وانا حجة الله (٢) شخصى به نام اسحاق بن يعقوب نامه اى براى حضرت ولى عصر (عج) مىنويسد واز مشكلاتى كه برايش رخ داده، سؤال مىكند ومحمد بن عثمان عمرى (نماينده آن حضرت) نامه را مىرساند.

پاسخ نامه به خط مبارك صادر مىشود كه در حوادث ورويدادها به راويان حديث ما رجوع كنيد، زيرا آنان حجت من بر شمايند ومن حجت خدايم.

(هامش: ١ - شفا، آخر الهيات ٢ - وسائل، ج ١٨، ص ١٠١ ; كتاب القضاء، باب ١١، حديث ٩ ; اين حديث را مرحوم شيخ طوسى دركتاب الغيبه وطبرسى در الاحتجاج نيز نقل كرده اند.