سؤال: در موارد پرداخت فاضل ديه ; چنانچه اولياى دم على رغم اصرار بر قصاص، قدرت پرداخت فاضل ديه را نداشته باشند واز طرفى به طور عادى نيز اميدى به تمكن آنان در آينده نباشد، بفرماييد: الف) آيا در اين گونه موارد قصاص به طور قهرى به ديه تبديل مىشود؟ ب) چنانچه پاسخ منفى است، در شرايطى كه عدم قصاص يا تأخير آن به مصلحت نباشد وچه بسا عوارض سياسى واجتماعى شديدى در برداشته باشد، آيا مىتوان فاضل ديه را از بيت المال پرداخت وحكم قصاص را اجرا نمود؟ ج) در فرض مسأله آيا مىتوان بدون رد فاضل ديه قصاص را اجرا نمود وفاضل ديه به عنوان دين، بر ذمه ولى دم باقى بماند؟ د) اگر (آن گونه كه برخى از فقها مىفرمايند) در اينگونه موارد، وظيفه، صبر كردن تا زمان ايسار ولى دم است، در مواردى كه ممكن است انتظار قصاص سال ها به طول بكشد واين امر براى قاتل وخانواده وى موجب عسر وحرج گردد، تكليف چيست؟ جواب:) باسمه جلت اسمائه (در موارد پرداخت فاضل ديه مانند آن كه مردى زنى را بكشند، اولياء دم مخيرند بين قصاص، وپرداخت فاضل ديه، وبين قبول ديه كامله زن كه نصف ديه مرد است.