تذکره القبور: بضميمه اشعار و مثنويات - گزی برخواری، عبدالکریم بن مهدی - الصفحة ٣٨ - در تعيين قبر مرحوم آخوند ملا اسماعيل خاجوئى وشرح حال آن بزگوار

اصل ايشان از مازندران ودر محله خاجوى اصفهان توطن نموده .

عالمى محقق وكامل در حكمت وكلام وفقه واصول ، بلكه مطلق معقول ومنقول ،خيلى با ادراك وفهم كامل وبا زهد در دنيا وحسن خلق وتواضع و مستجاب الدعوة ، ودر پيش پادشاه واعيان محترم وبا عظم .

حتى آنكه نادر شاه در ميان علماء آن زمان ، اين بزرگوار را خيلى احترام مى نموده وفرمايش أو را قبول مى كرده وعمده به جهت ترك دنيا وقناعت كردن وچشم از همه خلق پوشيدن بوده است .

ودر زمان غلبه افغان وگرفتارى اهل اصفهان وآن واقعهء عظيمه مبتلى شده ، و گرفتار صدمات آزردن وحبس شدن ومال أو را بردن .

همين قدر خود فرموده كه بحمد الله عرض وزندگى وايمان ونقص اهل واولاد وخويشان أو باقى مانده ، در آن زمان كه همه اينها در مسلمانان اصفهان بر باد رفته ، نعوذ بالله .

بالآخرة به جهت سختى اصفهان به خاتون آباد دو فرسخي اصفهان منزل نموده كه آنجا آسوده بوده ، واگر بعد از وقعهء افغان باقى نمانده بود شايد اسمى از أو نمى ماند با اين همه كمالات .

وآن بزرگوار كتابهاى خوب ورسالة هاي مرغوب دارد : شرح اربعين ، شرح مدارك ، فوائد رجال ، جامع الشتات در متفرقات ، حاشيهء اربعين شيخ بهائي ، حاشيهء آيات الاحكام اردبيلي ، هداية الفؤاد در معاد ، رسالهء امامت ، رسالهء حرمة غنا در رد آخوند ملا محمد باقر سبزوارى ، رسالهء فارسيه رد بر صوفيه ، و رساله أي در ما لا يتم فيه الصلوة ، ورسالهء رضاع در رد مير داماد ، رساله أي در تفصيل عيد نوروز كه چه روزى است ، ورسالهء ابطال زمان موهوم ، شرح دعاى صباح ، ورسالة أي در فضل اولاد فاطمه ( سلام الله عليها ) واينكه نسب شريف كه از مادرى منتسب به آن حضرت باشد در اين فضيلت داخل است .

وخود آن بزرگوار خيلى اخلاص ومحبت به سادات فاطميه داشته ، ورسالة هاي ديگر هم