مقالات اصولي - موسوی بجنوردی، محمد - الصفحة ٣٨ -   الف ( كتاب ) آيات ( قرآن )
كتاب و سنت ) و نه در طول كتاب و سنت مى خواند , بلكه آن را به معناى سوممى گيرد , يعنى به بركت اجماع ما به سنت مى رسيم و راى معصوم ( ع ) را از آنكشف مى كنيم . پس , اجماع به طور صورى دليل است , و الا اگر مطلب را بشكافيم , مى بينيم دليليت اجماع از براى احكام شرعيه ثابت نيست نه در عرض كتاب و سنت واقع است و نه در طول آنها . آنچه حجت است سنت است و قول معصوم است , نه اجماع بتنهايى .
٣ . أدله حجيت اجماع
ادله حجيت اجماع , كه مستنبط از[ ( كتاب]) ( آيات[ ( قرآن]) و سنت و دليل عقل است , مورد نظر اهل سنت واقع شده است و اهل سنت براى حجيت اجماع به هر سه دليل استناد مى كنند :
الف[ . ( كتاب]) آيات[ ( قرآن])
اول . و من يشاقق الرسول من بعد ما تبين له الهدى و يتبع غير سبيل المؤمنين نوله ما تولى و نصله جهنم وسائت مصيرا . [١٧] مى گويند اين آيه متعرض به كسانى است كه از رسول ( ص ) متابعت نمى كنند , يعنى از اجماع مؤمنين ومسلمين روى برمى گردانند و بر طبق اجماع عمل نمى كنند . اما اين آيه هيچ گونهدلالتى بر حجى تاجماع ندارد . به قول امام غزالى , ظاهر آيه ايناست كه كسانى كه با رسول ( ص ) مقابله مى كنند و راهى را متابعت مى كنند كه مؤمنين و مسلمين از آن راه نمى روند در روز قيامت به دوزخ مى روند :﴿ نصله جهنم وسائت مصيرا﴾ اين بيان چه ارتباطى با اجماع دارد ؟ آيه مى فرمايد مخالفت رسول ( ص ) ومشايعت غير رسول و مخالفت بامءمنين و مسلمين آخرش دوزخ است . اين مطلب كارى با اجماع و ارتباطى با آن ندارد .
دوم .﴿ و كذلك جعلناكم امة وسطا لتكونوا شهداء على الناس ﴾ ١٨ ) . مى گويد : وسط همان عدل است و عدل جز به اجماع صادر نمى شود , و اين امت امتى است كه به اشتباه نمى رود , و بنابراين عدول از اين امت امتى استكه به اشتباه نمى رود , و بنابراين عدول از اين امت هميشه در صوابند . اين آيه هم
[ . ١٧ ( نساء]) , ١١٥ .
[ . ١٨ ( بقره]) , ١٤٣ .