ادب و آداب زائر - حسین انصاریان - الصفحة ٥٥ - ١٨ بهرهگيري از يافتههاي اهل خرد
برخوردارند؛ چه در کاروان و چه در مجالس و محافل علمي که در مدينه و مکه تشکيل ميشود.
گاهي در ميان عاقلان و خردمندان، کساني يافت ميشوند که عمر خود را با تحصيل، مطالعه و سفرهاي گوناگون علمي سپري کرده و به يافتههاي جديد و پرقيمتي دست يافتهاند و چه بسا زائر با بهره جستن از آن يافتهها، پس از بازگشت به وطن، منشأ تحولي عظيم و فوقالعاده در کشور و ملّت گردد. پس، از دست دادن فرصتها بسيار ناپسند است و انسان عاقل نبايد با دست خالي به وطن بازگردد!
زائر اگر عقل خود را با عقول پخته و خردهاي تجربه ديده گره بزند، عقلش رشد پيدا ميکند و از اندوختههاي پرقيمت ديگران بهرهمند ميشود، و به فرمودة اميرمؤمنان (عليه السلام) عقل تجربي پيدا ميکند:
«الْعَقْلُ عَقْلَانِ عَقْلُ الطَّبْعِ وَعَقْلُ التَّجْرِبَةِ وَكِلَاهُمَا يُؤَدِّي إِلَي الْمَنْفَعَة»؛ [١]
«عقل دو گونه است، عقل ذاتي و طبيعي و عقل تجربي و هر دوي آنها سودمندند».
و در روايت ديگري ميفرمايد:
«الْعَاقِلُ مَنْ وَعَظَتْهُ التَّجَارِب»؛ [٢]
[١] ميزان الحکمه، ج٨، ص٣٨٩٠.
[٢] همان.