درسنامه مهدویت

جلد اول

مقدمۀ ناشر

فهرست مطالب

پيشگفتار

درس اول انديشه موعود در اديان ابراهيمى

پيشدرآمد

1 انديشه موعود در آيين يهود

1 كتاب دانيال پيامبر

2 كتاب حگى

3 كتاب صفنياه پيامبر

4 كتاب اشغياى پيامبر

5 كتاب زبور داود عليه السّلام

2 انديشۀ موعود در آيين مسيحيت

1 انجيل متى

2 انجيل لوقا

3 انجيل مرقس

4 مكاشفات يوحنّا

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس دوم مهدويّت در قرآن

پيشدرآمد

آياتى از قرآن مجيد كه در مورد حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،تفسير،تأويل و يا تطبيق شده است

1 تفسير

2 تأويل

3 تطبيق

واژگان آيه

نكتهها

1 آل محمد صلّى اللّه عليه و اله و سلم

2 بشارت حكومت صالحان در مزامير داود

3 حكومت صالحان يكى از قوانين آفرينش

نكتهها

نكتهها

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس سوم مهدويّت در منابع روايى شيعه

پيشدرآمد

شيعه و احاديث مهدويّت

يك كتاب سليم بن قيس هلالى

دو المحاسن

سه بصائر الدرجات فى فضائل آل محمد عليهم السّلام

چهار كتاب التفسير معروف به(تفسير العياشى)

پنج تفسير القمى

شش الكافى

هفت الغيبة

هشت كمال الدين و تمام النعمة

نه الارشاد فى معرفة حجج اللّه على العباد

ده كتاب الغيبة للحجة

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس چهارم مهدويّت از نگاه اهل سنّت(1)

پيشدرآمد

يك كتابهاى عمومى

1-1 المصنف عبد الرزاق

1-2 كتاب الفتن

1-3 المصنف فى الاحاديث و الآثار

1-4 مسند احمد

1-5 سنن ابن ماجه

1-6 سنن ابو داود

1-7 الجامع الصحيح

1-8 المستدرك على الصحيحين

1-9 كنز العمال فى سنن الاقوال و الافعال

دو كتابهاى حديثى ويژه حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

2-1 اربعون حديث

2-2 البيان فى اخبار صاحب الزمان عليه السّلام

2-3 عقد الدرر فى اخبار المنتظر

2-4 العرف الوردى فى الاخبار المهدى عليه السّلام

2-5 البرهان فى علامات مهدى آخر الزمان

سه صحّت احاديث مهدوى عليه السّلام

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس پنجم مهدويّت از نگاه اهل سنت(2)

پيشدرآمد

1 حتمى بودن ظهور و قيام حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

2 نسب حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

2-1 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف از اهل بيت و فرزندان رسول خدا

2-2 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف از نسل حضرت على عليه السّلام

2-3 حضرت مهدى از نسل فاطمه عليها السّلام

3 ويژگىهاى جسمانى حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

3-1 قدرتمند بودن آن حضرت هنگام ظهور

3-2 چهره نورانى

3-3 پيشانى بلند و بينى كشيده

3-4 خال بر گونه

4 همنام بودن حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف با پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم

5 زمينههاى ظهور

5-1 نااميدى كامل مردم

5-2 فراگير شدن ستم

6 نشانههاى ظهور

6-1 نداى آسمانى

6-2 سفيانى

6-3 خسف در بيداء

6-4 قتل نفس زكيه

7 امور مربوط به ظهور حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

7-1 اصلاح امر ظهور مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف در يك شب

7-2 محل ظهور

7-3 بيعت با حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

7-4 نزول فرشتگان براى يارى حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

7-5 نزول عيسى عليه السّلام و اقتدا به حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

8 ويژگىهاى حكومت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

8-1 عدالتگسترى

8-2 رفاه و آسايش عمومى

8-3 رضايت همگانى از حكومت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

8-4 امنيت همهجانبه و عمومى

8-5 احساس بىنيازى در مردم

8-6 غلبه اسلام بر ساير اديان

8-7 جهانى بودن حكومت حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

پيشدرآمد

مدعيان مهدويّت

2 زيديه

3 باقريه

4 نفس زكيه

نامگذارى به نفس زكيه

5 ناووسيه

6 اسماعيليه

7 موسويه يا موسائيه

8 محمديه

9 عسكريه

سه گروه مدعى مهدويّت

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس هفتم شناخت امام زمان عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

پيشدرآمد

از شناخت خداوند تا شناخت امام زمان عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

راههاى شناخت امام عليه السّلام

2 كرامت

3 سيرۀ عملى

آثار شناخت و اعتقاد به امام زمان عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

1 محبت و دوستى امام

2 نجات از مرگ جاهلى

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس هشتم نسب پدرى حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

پيشدرآمد

1 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،از«فرزندان عبد المطلب»

2 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،از نسل پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم

2-1 «عترت پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم»

2-2 «اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم»

2-3 «ذرّيه پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم»

2-4 «فرزندان پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم»

3 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،از«فرزندان حضرت على عليه السّلام»

4 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،از«فرزندان فاطمه زهرا عليها السّلام»

5 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،از«فرزندان امام حسن مجتبى عليه السّلام»

6 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،از«فرزندان امام حسين عليه السّلام»

7 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،از«فرزندان امام محمد باقر عليه السّلام»

8 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،از«فرزندان امام صادق عليه السّلام»

9 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،از«فرزندان امام موسى كاظم عليه السّلام»

10 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،از«فرزندان امام رضا عليه السّلام»

11 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،از«فرزندان امام محمد تقى عليه السّلام»

12 حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف،از«فرزندان امام هادى عليه السّلام»

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس نهم پدر حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

پيشدرآمد

جلوههايى از زندگى امام حسن عسكرى عليه السّلام

1 كوشش علمى در دفاع از اسلام و ردّ شبهات

2 ايجاد حلقۀ ارتباطى با شيعيان از طريق نمايندگان

3 فعاليتهاى سياسى سرّى

4 حمايت و پشتيبانى مالى از شيعيان

5 آگاهى بخشى سياسى به چهرهاى برجسته شيعه

6 بهرهگيرى از دانش غيبى براى ارشاد ديگران

7 معرفى حضرت مهدى عليه السّلام به عنوان جانشين

8 آمادهسازى شيعيان براى دوران غيبت امام دوازدهم عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

حوادث ناگوار پس از شهادت امام عسكرى عليه السّلام

1 بازجويى از خانۀ آن حضرت؛

2 برخورد جعفر كذّاب با مادر امام عسكرى عليه السّلام بر سر ميراث؛

4 ترور،حبس،تهديد و اذيت و آزار شيعيان؛

5 اختلاف و چنددستگى بين شيعيان؛

پدر حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف از نگاه اهل سنّت

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس دهم مادر حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

پيشدرآمد

نامهاى مادر حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

سرگذشت مادر حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

بررسى روايات دسته نخست

روايات دسته دوم

روايت دسته سوم

روايات دسته چهارم

سرنوشت مادر حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس يازدهم ولادت حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

پيشدرآمد

1 چگونگى ولادت حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

پنهانى بودن ولادت

فلسفۀ مخفى بودن ولادت

2 اثبات ولادت حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

الف نويد امام عسكرى عليه السّلام به ولادت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

ب خبر دادن امام عسكرى عليه السّلام از ولادت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

ج خبر حكيمه(عمه امام عسكرى عليه السّلام)از ولادت آن حضرت

د خبر نسيم و ماريه(خادمان بيت امامت)

ه گزارش عده فراوانى از بزرگان شيعه

و گزارش برخى از دانشمندان اهل سنّت از ولادت آن حضرت

زمان ولادت

الف دلايل احتمال نخست

ب دلايل احتمال دوم

پاسخ به برخى پرسشها و شبهات

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس دوازدهم نام حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

پيشدرآمد

انواع روايات درباره نام بردن حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف به نام خاص(م ح م د)

يك روايات عدم جواز به صورت مطلق

دو روايات عدم جواز تا هنگام ظهور

سه روايات جواز بدون بيم خطر

چهار روايات جواز نام بردن

نام حضرت در كلام دانشمندان شيعه

نام حضرت در دعاها

نام حضرت در گفتار اهل سنّت

نكته پايانى

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس سيزدهم القاب حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

پيشدرآمد

1 بقية اللّه

3 خاتم الاوصياء

5 صاحب الامر

6 صاحب الدار

7 صاحب الزّمان

8 صاحب السّيف

9 صاحب الغيبة

10 غريم

11 غلام

12 فريد

13 قائم

13-1 «القائم من ولدى»(قيامكننده از فرزندانم)

13-2 «قائمهم»(قائم آنان)

13-3 «قائم للحق منّا»(قيام كننده براى حق از ما)

13-4 «قائمنا اهل البيت»(قائم ما اهل بيت)

13-5 «قائم آل محمّد»(قيام كننده از آل محمد صلّى اللّه عليه و اله و سلم)

14 مضطر

15 منتظر

16 منتقم

17 منصور

18 مهدى

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس چهاردهم شمايل و ويژگيهاى حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

پيشدرآمد

احاديث شمايل و اوصاف حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف را مىتوان به سه دسته تقسيم كرد

1 شمايل مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف پس از ولادت و دوران كودكى

2 شمايل مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف در دوران غيبت

3 شمايل مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف هنگام ظهور

برخى ويژگىهاى خاصّ حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

1 مخفى بودن آثار حمل در مادر حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

2 مخفى بودن ولادت آن حضرت

3 روشن شدن چراغى در بيت الحمد،از ولادت تا هنگام ظهور

4 خاتم الاوصيا بودن ايشان

5 پنهان زيستى ايشان

6 ميراث انبيا نزد ايشان

7 نبودن بيعت احدى بر گردن ايشان

8 طول عمر آن حضرت

9 كشته شدن شيطان به دست آن حضرت

10 نزول حضرت عيسى عليه السّلام و اقتدا به حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

11 ايجاد حكومت واحد جهانى

12 آكنده كردن زمين از عدل و داد

خودآزمايى

منابع براى پژوهش

درس پانزدهم كتابشناسى مهدويّت(1)

1 خورشيد مغرب

2 عصر زندگى

3 حكومت جهانى مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

4 دادگستر جهان

5 در فجر ساحل

6 راه مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

7 مجموعه فرمايشات حضرت بقية اللّه عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

8 نجم الثاقب فى احوال الامام الغائب

9 امام مهدى عليه السّلام از ولادت تا ظهور

10 رهبرى بر فراز قرون

منابع و مآخذ

معرفى مركز تخصصى مهدويت

محور فعاليتها

محور اول آموزش

محور دوم پژوهش

پايگاه اطلاعرسانى مهدويت(سايت)

فصلنامه انتظار

بروشور

ياوران افتخارى

پاسخ به سئولات

1 اعزام مبلغ و كارشناس

2 كانونهاى دانشجويى

3 مسابقات

4 امور هنرى

5 ارتباط با رسانهها

6 توليد ابزار صوتى و تصويرى

7 غنابخشى جشنهاى نيمه شعبان و نهم ربيع الاول

8 اردوگاه ياوران حضرت مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

آدرس بنياد فرهنگى حضرت مهدى موعود عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

ليست محصولات انتشارات بنياد فرهنگى حضرت مهدى موعود عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف

نحوۀ تقاضا

يادآورى

درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ١٧٣ - بررسى روايات دسته نخست

زمانى طولانى در آغوش كشيد و به ديدار او مسرور شد.بعد از آن مولاى ما فرمود:اى دختر رسول خدا!او را به منزل خود ببر و تكاليف دينى را به وى بياموز كه او زوجه ابو محمد و مادر قائم است. [١]

اين روايت،نخست از طريق شيخ صدوق،در كتاب كمال الدين و تمام النعمة نقل شده است.

آن‌گاه محمد بن جرير طبرى آن را با سندى متفاوت،در كتاب دلائل الامامة آورده و [٢]شيخ طوسى در كتاب الغيبة به نقل آن پرداخته است. [٣]ايشان،روايت را درست مانند آنچه در كمال الدين و تمام النعمة بود،آورده؛امّا سند وى با سند كتاب كمال الدين متفاوت است.

فتّال نيشابورى در روضة الواعظين،ابن شهر آشوب در مناقب آل ابى طالب، [٤]عبد الكريم نيلى در منتخب الأنوار المضيئه [٥]و از متأخرين صاحب إثبات الهداة فى النصوص و المعجزات از جمله كسانى هستند كه اين حكايت را نقل كرده‌اند.

علامه مجلسى در بحار الانوار قضيه را،يك‌جا از كتاب الغيبة و در جاى ديگر،از كمال الدين و تمام النعمة نقل كرده است. [٦]

ممكن است پرسيده شود:اين قضيه پس از سال ٢٤٢ ه‌ اتّفاق افتاده است؛در حالى‌كه از سال ٢٤٢ ه‌ به بعد،جنگ مهمّى ميان مسلمانان و روميان،رخ نداده است تا نرجس خاتون اسير مسلمانان شوند. [٧]

در پاسخ گفتنى است:در اين دوران و پس از آن،درگيرى و جنگ‌هايى ميان آنان رخ داده است كه در بسيارى از كتاب‌هاى تاريخى،مى‌توان نمونه‌هايى از اين درگيرى‌ها را يافت. [٨]

[١] .شيخ صدوق،كمال الدين و تمام النعمة،ج ٢،باب ٤١،ح ١.

[٢] .محمد بن جرير طبرى،دلائل الامامة،ص ٢٦٢.

[٣] .محمد بن حسن طوسى،كتاب الغيبة،ص ٢٠٨،ح ١٧٨.

[٤] .ابن شهر آشوب،مناقب آل أبى طالب،ج ٤،ص ٤٤٠.

[٥] .عبد الكريم نيلى،منتخب الأنوار المضيئة،ص ١٠٥.

[٦] .محمّد باقر مجلسى،بحار الأنوار،ج ٥١،ص ٦.

[٧] .جاسم حسين،تاريخ سياسى امام دوازدهم،ص ١١٥.

[٨] .ر.ك:محمد بن جرير طبرى،تاريخ الأمم و الملوك،ج ٩،ص ٢٠١؛ابن اثير،الكامل فى التاريخ،ج ٧،ص ٨٠،٨١،٨٥، ٩٣؛ابن كثير،البداية و النهاية،ج ١٠،ص ٣٢٣،٣٤٣،٣٤٥،٣٤٧.