اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ١٦٩ - حزب توده

سوابق و گذشته وی

ایرج اسکندری در ٧ فوریه ١٩٠٧ (١٨بهمن ١٢٨٥ شمسی) در شهر ساری در استان مازندران به دنیا

آمد. او عضوی از خاندان قاجار بشمار می رود. قاجاریه تا زمانی که به وسیله پدر شاه فعلی در سال ١٣٠٠

برکنار شدند، بر ایران حکومت می کردند. اسکندری در سال ١٣٠٤ در شهر گرنوبل فرانسه تحصیل حقوق

کرد و در همان زمان وارد فعالیتهای کمونیستی شد.

او ده سال دیگر در فرانسه ماند و به تبلیغ کمونیسم در میان ایرانیان و سایر فعالیتهای کمونیستی

پرداخت. در سال ١٣١٤ او به ایران بازگشت تا به کارهای حقوقی بپردازد و پستی در وزارت دادگستری به

دست آورد.

در سال ١٣١٦ یکی از بستگان نزدیک وی، سلیمان اسکندری عضو حزب توده در جریان یک

گردهمایی کمونیستها، دستگیر شد. بلافاصله پس از آزادی سلیمان در سال ١٣٢٠، ایرج که برای آزادی

وی تلاش زیادی کرده بود، در آن موقع به عنوان یکی از اعضای کمیته مرکزی ارتقاء مقام یافت و در سال

١٣٢٣ برای مدت کوتاهی به مجلس راه یافت.

در سال ١٣٢٤ اسکندری به عنوان نماینده شورای مرکزی اتحادیه بازرگانان (که تحت سلطه حزب

توده بود) جهت شرکت در جلسات فدراسیون جهانی اتحادیه های بازرگانی (WFTU) به پاریس رفت. در

١٣٢٥ به ایران بازگشت و به مدت سه ماه به عنوان وزیر بازرگانی و صنایع، کارکرد. دوباره در ١٣٢٦ به

فرانسه رفت و احتمالاً در دانشکده حقوق دانشگاه پاریس به کار پرداخت. در طول آن مدت او در

همکاری با کمونیستهای فرانسه و حزب توده نقش مهمی بازی می کرد و علاوه بر آن در تبلیغات

کمونیستی بر روی جامعه ایرانیان مقیم فرانسه فعالیت داشت. در ١٣٢٨ بعد از یک ترور ناموفق به جان

شاه توسط یک فرد کمونیست، او و سایر رهبران توده غیابا به اعدام محکوم شدند. اسکندری در ١٣٢٩ به

استخدام WFTU درآمد و در سال ١٣٣٠ که WFTUاز فرانسه اخراج شد، او به وین رفت. او تا سال ١٣٣٣

در وین همچنان در استخدام WFTUبود.

اطلاعات شخصی

اسکندری جهت شرکت در کنفرانسهایی که باطنا کمونیستی بودند به نمایندگی از طرف حزب توده،

مسافرتهای زیادی نموده است. او عضو سازمانهایی نظیر شورای جهانی صلح و جامعه بین المللی

حقوقدانان دمکرات نیز هست. در ١٣٣١ و ١٣٣٣ او دوبار سعی کرد تا جهت شرکت در شورای اقتصادی

و اجتماعی سازمان ملل به عنوان نماینده WFTU به آمریکا برود، ولی موفق به کسب ویزا نشد، او در سال

١٣٣٢ در تشییع جنازه جوزف استالین در مسکو شرکت کرد.

اسکندری حداقل دو زن داشته، به نامهای همایون (احتمالاً هما مترجم) کاووسیان و زهرا بیات. آنها

نیز از فعالان حزب توده بودند. اسکندری فرانسه صحبت می کند.

١٧ نوامبر ١٩٧٨(٢٦ آبان ١٣٥٧ مترجم)