نگاهی گذرا به بسیج و بسیجی - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٥٩ - ١ پاسداري از انقلاب اسلامي
بسيج ابتدا به صورت يك نيروي نظامي پديد آمد، و عوامل پديدآورنده آن، شرائط خاص اوايل جنگ بود زيرا از سويي دشمن حمله كرده بود و كشور در محاصره بود و از سوي ديگر آمادگي دفاع در نيروهاي رسمي وجود نداشت و آشفتگي و پراكندگي حاكم بود، در چنين شرائطي، فرهنگ سازنده بسيج، اقتضاي يك نيروي دفاعي را داشت تا خطرهاي نظامي را دفع كند، بر همين اساس نيروي بسيج شكل گرفت.
امّا پيدايش اين نيرو به شكل نظامي به معناي محصور بودن، فرهنگ بسيجي در دايره نظامي نيست، بلكه فرهنگ بسيجي، فرهنگي است كه از اعتقاد به خداي جهان آفرين و نيروهاي بينهايت او سرچشمه ميگيرد و هستي انساني را كارواني ميبيند كه از طرف خدا سرچشمه گرفته و بسوي خدا باز ميگردد و اين جهان بستري است براي اين حركت لايزال كه مبدأ و منتهاي آن خداست؛ انا لله و انا اليه راجعون، و كارمايه بسيجي همين جمله است.
آنچه به بسيجي نيرو ميبخشيد تا در ميدان نظامي در مقابل همه سلاحهاي شيطاني و اهريمني با دست خالي ايستادگي كند، انديشه و ايمان او بود؛ ايمان به اينكه اين جهان با همه پهناوري و عظمت خود با اراده الهي اداره ميشود. هستي بيهوده آفريده نشده بلكه داراي حكمت، هدف و غايتي است، انسان نيز در اين جهان رها