انقلاب اسلامی و ریشه های آن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٥٩ - ٢ تعادل در جامعه

تحصيل و تأمين‏كند؛ بلكه براي صيانت نفس، لازم است كه با فرد ديگري متّحد شود و در تشكيل جامعه تشريك مساعي‏كند و البتّه در اين راه، بخشي از استقلال و آزادي خود و قسمتي از ساير حقوق و منافع خويش را از دست بدهد. اين‌جاست كه فرد اقدام به‌گونه‏اي محاسبه و مقايسه مي‏كند و اگر مجموع منافع حاصل از ورود به ‏جامعه را بيشتر از مجموع مضارّ ناشي از آن يافت، به جامعه مي‏پيوندد و تكاليف و محدوديّت‏هاي ‏اجتماعي را مي‌پذيرد و در غیر این صورت، محدودیت‌های اجتماع را بر خود نخواهد پذیرفت.

اين محاسبه و سنجش، كه در آن هم منافع مادّي و هم منافع معنوي (به وسيع‏ترين‏معناي كلمه)منظور شده، ممكن است آگاهانه باشد و ممكن است، چنان‌كه در اغلب موارد پيش مي‏آيد، ناآگاهانه(همين‏كه فرد با نظام سياسي، حقوقي و اقتصادي حاكم بر جامعه سازگار است و سر مخالفت ندارد، دليلي بر پذيرش اختياري عضويّت آن جامعه كه بر اساس نوعي محاسبه و سنجش ناآگاهانه صورت‏گرفته است،مي‌باشد)؛ نيز ممكن است به‌درستي و از سر واقع‌بيني و ژرف‏نگري انجام يافته باشد و ممكن است ‏خام‏انديشانه و نادرست، و احياناً تحت تأثير تبليغات فريبكارانه نظام سياسي حاكم باشد. بنابراین، مادام كه همه افراد جامعه يا اكثريّت آنان منافع عضويّت در جامعه خود را بيشتر از مضار آن بدانند، خواه، سنجش و داوری‏شان صحيح باشد و خواه نتيجه ناآگاهي و بي‌خبري‏شان از اوضاع واحوال واقعي باشد، جامعه، «متعادل» يا «متوازن» خواهد بود.

آيا شما نيز محدوديت‌هاي عضويت در اجتماع را برخود پذيرفته‌ايد؟ اگر پاسخ مثبت است، آيا اين عمل خود را آگاهانه و سنجيده مي‌دانيد يا ناآگاهانه به عضويت در اجتماع خود درآمده‌ايد؟ در اين خصوص با دوستان خود نيز گفت‌وگو کنيد تا نظر ايشان را نيز جويا شويد.