نقش تقليد در زندگي انسان - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٦ - ٣ مقام قضاوت و داورى
از سوى خداوند براى قضاوت و داورى منصوب گردد كه حكم او واجب الاطاعة و مستند به امر خداوند باشد. برخى از آيات در قرآن دلالت دارند كه خداوند متعال اشخاصى را به مقام قضاوت و داورى بين مردم برگزيده است: يا داوُدُ إِنّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النّاسِ بِالْحَقِّ...؛[١] اى داود، ما تو را در زمين خليفه [و جانشين]گردانيديم؛ پس ميان مردم به حق داورى كن.
همچنين خداوند متعال خطاب به رسول خدا(صلى الله عليه وآله) مىفرمايد: إِنّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النّاسِ بِما أَراكَ اللّهُ...؛[٢] ما اين كتاب را به حق بر تو نازل كرديم تا ميان مردم [به موجب] آنچه خدا به تو آموخته داورى كنى.
در جاى ديگر، خداوند درباره لزوم تبعيت و اطاعت مردم از داورى و قضاوت رسول خدا(صلى الله عليه وآله)مىفرمايد: فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً؛[٣] نه، به پروردگارت سوگند كه ايمان نمى آورند، مگر آنكه تو را در مورد آنچه ميان آنان مايه اختلاف است داور گردانند، سپس از حكمى كه كرده اى احساس ناراحتى نكنند و كاملا سر تسليم فرود آورند.
در آيه فوق، مقام قضاوت رسول خدا(صلى الله عليه وآله) و لزوم گردن نهادن مردم به حكم ايشان با تأكيد شديدى همراه گشته كه در سراسر قرآن چنين تأكيدى كمنظير است و اساساً كاربرد تأكيدى در اين سطح و با اين شدّت در بين عرب كمنظير مىباشد. خداوند با اين تأكيد و قسم به مسلمانان تفهيم مىكند كه بايد با همه وجود به داورى رسول خدا(صلى الله عليه وآله) تن دهند و از صميم دل به قضاوت اسلامى ايمان داشته باشند و هيچ نگرانى و گله و شكايتى از آن نداشته باشند، حتى اگر آن قضاوت صددرصد به ضرر آنها باشد. حال اگر وقتى قاضى صالح و شايسته،
[١] ص، ٢٦. [٢] نساء، ١٠٥. [٣] همان، ٦٥.