معيار العقول - ابن سينا - الصفحة ٦٠ - باب پنجم در انجام كتاب و معانى پراكنده

و محور در ميان فلك‌ [١] باشد- و آن دو سوراخ كه هر دو سر محور [٢] در وى بود چند [٣] يكديگر بود.

و چرخهاى كثير الرّفع چند يكديگر [٤] چنانكه بوزن و جرم هيچ تفاوت‌ [٥] نكند- و سوراخها و محورهايشان همچنان‌ [٦] متساوى بايد.

و بيرم راست متساوى الاجزاء بايد و يك جانب جرمى كه در زير نهند و بر زمين باشد پهن كنند و آن ديگر جانب را كه بيرم‌ [٧] بر وى باشد ماهى پشت سازند كه هر چند كه پشت آن تيزتر بود [٨] عمل او آسانتر بود.

و بسيط اسطوانه لولبى در غايت راستى بايد و هر چند دواير آن نزديكتر قوّتش بيشتر بود و بعد دواير متساوى كنند.

و آلتى ساخته آيد كه بعد دواير ازو متساوى باشد [٩] و آن مثلّثى است‌ [١٠] قائم الزّاويه از مس يا از برنج سبك عمود چند [١١] دور اسطوانه و قاعده آن چند بعد دواير از يكديگر چون مثلّث ا ب ج.

[١] فلكه: خ.

[٢] كه دو محور: خ.

[٣] چندى: ص‌

[٤] هر چند يكديگر بود: خ.

[٥] تفاوتى: ص.

[٦] همچنين: ص.

[٧] خ (بيرم) حركت ضمّه روى راء گذارده است.

[٨] خ (بود) ندارد.

[٩] خ: جمله «و آلتى ساخته آيد ..» ندارد.

[١٠] و بعد دوائر بدان متساوى ساخته شود و آن مثلثى است: خ.

[١١] و چند: خ.