معيار العقول - ابن سينا - الصفحة ٥٢ - فصل دوم اندر تركيب محور و بيرم

سازند كه ده هزار من بار برتابد چون بيرم ا ب و يك سر وى در زير بار كنند و جرمى صلب در زير بيرم نهند چون جرم ه و قسم ا ه از بيرم ده شكل- ١٠ بار چند قسم ه ب كنند، آنگاه رسنى بياورند بقوّت هزار من چون رسن ص و يك سر وى در سر ا نبدند از بيرم ا ب و ديگر سر وى در محورى بندند كه هزار من بار برتابد و بر وى چرخى باشد كه قطر آن بيست بار چند قطر محور بود چون محور ج د و چرخ ع پس محور ديگر سازند چنانكه صد من بار برتابد چون محور ح ر و بر جانب ح از وى چرخى سازند قائم چون چهار پايه‌ [١] خراس چنانكه مماسّ دندانه‌هاى چرخ ع بود چون چرخ ف و بر [٢] جانب ر از وى چرخى سازند كه قطر آن ده بار چند قطر محور چرخ ف بود چون چرخ ط و پيرامن او مقبضها سازند چنانكه بدست از پس يكديگر شايد كشيدن.

و بايد كه اين دو محور كه شرح داده آمد بر دو ركن محكم ساخته باشند چنانكه آسان بر وى بگردد آنگاه دسته‌ها را از پس يكديگر بكشند

[١] چهار سو پايه: خ.

[٢] خ: جمله «چون چرخ ف» ندارد.