معيار العقول
(١)
مقدمة مصحح
١ ص
(٢)
انتساب رساله بشيخ رئيس ابو على سينا
٣ ص
(٣)
اصطلاحات جرّ ثقيل
٥ ص
(٤)
مخل و لولب
٧ ص
(٥)
لولب
١١ ص
(٦)
نسخ كتاب و چگونگى تصحيح
١٢ ص
(٧)
1- نسخه (ص)
١٢ ص
(٨)
2- نسخه (خ)
١٥ ص
(٩)
چگونگى تصحيح
١٧ ص
(١٠)
متن رساله
٢٠ ص
(١١)
معرفى ابواب رساله
٢٣ ص
(١٢)
باب اول اندر ذكر نامهاى آلات جرّ ثقيل
٢٥ ص
(١٣)
باب دوم اندر شرح آلات جرّ ثقيل
٢٧ ص
(١٤)
فصل اول اندر محور
٢٨ ص
(١٥)
فصل دوم اندر بكره
٣٠ ص
(١٦)
فصل سيوم اندر مخل
٣٣ ص
(١٧)
فصل چهارم اندر لولب
٣٦ ص
(١٨)
فصل پنجم اندر اسفين
٣٨ ص
(١٩)
باب سيوم اندر آنكه اين آلت سهگانه را چون از قوّت بفعل بايد آوردن
٤١ ص
(٢٠)
فصل اول اندر آنكه محور را چون از قوّت بفعل بايد آوردن
٤١ ص
(٢١)
فصل دوم در آنكه بكره را از قوّت چون بفعل بايد آوردن
٤٥ ص
(٢٢)
فصل سيوم اندر بفعل آوردن مخل
٤٨ ص
(٢٣)
باب چهارم در تركيب اين آلات با يكديگر
٥٠ ص
(٢٤)
فصل اول در تركيب محور و بكره
٥٠ ص
(٢٥)
فصل دوم اندر تركيب محور و بيرم
٥١ ص
(٢٦)
فصل سيوم اندر تركيب محور و لولب
٥٣ ص
(٢٧)
فصل چهارم اندر تركيب آلات چهارگانه با يكديگر
٥٦ ص
(٢٨)
باب پنجم در انجام كتاب و معانى پراكنده
٥٩ ص
(٢٩)
فهرست اعلام رجال
٦٣ ص
(٣٠)
فهرست اسامى كتب
٦٥ ص
(٣١)
فهرست مطالب كتاب
٦٦ ص

معيار العقول - ابن سينا - الصفحة ٤٨ - فصل سيوم اندر بفعل آوردن مخل

فصل سيوم اندر بفعل آوردن مخل‌

[١] كه آن را بيرم خوانند چون خواهند كه بدين آلت ده هزار من بار بقوّت ده من بردارند چون ثقل ه بيرمى سازند [٢] از چوب يا آهن چنانكه ده هزار من بار برتابد چون بيرم ا ب و سر ب را در زير ثقل ه كنند و جرمى صلب در زير بيرم نهند چون جرم ط و قسم ط ا ده بار چند قسم ط ب كنند.

شكل- ٨ آنگاه بيرمى ديگر سازند چنانكه هزار من بار برتابد چون بيرم د ج و سر ج را از آن دو سر بابيرم ا ب تركيب كنند و جرمى صلب در زير آن نهند چنانكه ط [٣] و از استقامت بيرم ا ب بيرون نيايد [٤] چون جرم ك و اين جرم ك بايد كه در ميان هر دو بيرم بود نه بر زمين و قسم د ك ده بار چند قسم ك ج كنند.

پس بيرمى ديگر بياورند چنانكه صد من بار برتابد چون بيرم ر ح و


[١] در (خ) و (ص) هر دو (محل) بحاء مهمله ظاهرا تصحيف (مخل) بضم ميم و سكون خاء معجمه است چنانكه در مقدّمه و حواشى قبل گفته شد.

[٢] بيرمى مى‌سازند: خ.

[٣] يعنى مانند جرم صلب ط كه پيش گفت.

[٤] چنانكه از استقامت بيرم ا ب بيرون آيد: خ.