زندگاني باقر العلوم حضرت محمد بن علي عليه السلام - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١٤ - امامت و علم پيامبران

مثابه چادرى بزرگ ملّتهاى گوناگون و فرهنگهاى مختلف را در خود جاى داده بود، به معارف قرآنى پيش از پيش نياز داشت. اين جامعه نوين را بر اساس چه ارزشهايى بايد ارزيابى كرد؟ و ارزشهاى توحيدى و چهار چوبهاى عمومى و فرهنگى و روح قوانين حاكم بر اين جامعه در زمينه‌هاى مختلف چگونه بايد باشد؟

تا ديروز امام سجاد از طريق نيايشها و راز و نيازهايش با خداوند، پرچم توحيد را بر مى‌افراشت و با دعا و نيايش حيات جامعه مسلمانان و بويژه جامعه مكتبى پيرو خط اهل بيت عليهم السلام را سر و سامان مى‌داد.

امّا امروز اين شالوده توحيدى استوار شده است و امام باقر عليه السلام مى‌آيد تا قلّه معارف را بر آن بنياد نهد و پس از وى امام صادق عليه السلام با بيان بسيارى از مسائل حكمت الهى و تفسير و فقه اين بنياد را تكميل مى‌كند.

معارفى كه امام باقر در راه نشر و گسترش آن مى‌كوشيد، چه بودند و آن‌حضرت چگونه توانست راهى به سوى آنها باز كند؟

گاه در راه علم مى‌توان از تجارب جزئى به قواعد عمومى دست يافت و گاه نيز مى‌توان از اين قواعد عمومى راهى به جزئيات باز كرد. اگر راه نخست، شيوه عموم مردم در رسيدن به علم است، راه دوّم نيز، راه علم پيامبران و جانشينان مرتبط با وحى آنان است.

از اين روست كه در يكى از كلمات قصار آمده است:

«علم نقطه‌اى است كه نادانان آن را گسترش داده‌اند».

ظاهراً اساس علم پيامبر و جانشينان معصوم آن‌حضرت، قرآنى است‌