زندگاني باقر العلوم حضرت محمد بن علي عليه السلام - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٤ - امامت و علم پيامبران

«شنيدم كه آن‌حضرت از ابن بسترمه كه در خصوص مسأله‌اى فتوا داده بود، ياد كرد و فرمود: اين فتوا كجا و آن «جامعه» كه املاى رسول خدا صلى الله عليه و آله و به خط على عليه السلام بود كجا؟! تمام حلال و حرام و حتّى ديه جراحات در اين «جامعه» موجود است. [١]

اين ميراث علمى، دست به دست در ميان ائمه اهل بيت عليهم السلام مى‌گشت و وجود آن در نزد يكى از فرزندان امام راحل، خود گواه آن بود كه او جانشين آن امام است. در تاريخ زندگى امام باقر مى‌خوانيم كه پدر بزرگوارش، امام سجاد، در هنگام شهادت به فرزندانش كه گردش را گرفته بودند نگريست و سپس به محمّد بن على رو كرد و فرمود:

«اى محمّد! اين صندوق را به خانه‌ات ببر ... سپس فرمود: بدان كه اين صندوق حاوى دينار و درهم نيست بلكه آكنده از علم و دانش است» [٢]

شايد ما بپرسيم: چگونه ممكن است كه تمام احكام شريعت در كتابى محدود كه طول آن به هفتاد ذراع مى‌رسد، گرد آيد؟

شايد اين كتاب محتوى اصول و ارقام و نور علم بوده است و ائمه عليهم السلام با توجّه به آنها، به ديگر ابواب علمى رهنمون مى‌شده‌اند. چنان كه پيامبر صلى الله عليه و آله به همين شيوه تمام ابواب علمى را به امير مؤمنان على آموخت. در حديثى از امام صادق آمده است كه فرمود:

«رسول خدا هزار كلمه به على وصيّت كرد كه براى هر كلمه هزار


[١] - بحارالانوار، ج ٢٦، ص ١٨.

[٢] - همان مأخذ، ص ٣٣.