در زبان عربى واژه (غنيمة)- كه در آيه خمس به آن اشاره شده- به معنى (درآمد آسان، بدون زحمت و مشقت) [١] و يا (آنچه انسان به دست آورد چه از سوى دشمن و يا جز آن) [٢] آمده است. و نيز (اغتنام الفرص/ غنيمت شمردن فرصتها) گفته مى‌شود، يعنى: به دست آوردن فرصتها و استفاده كردن از آنها.

سياق آيات قرآن، واژه (غنيمت) را به معنى آنچه مسلمانان در جنگ بدست آورند، به كار گرفته است، و اين امر باعث شده است كه بعضى اين واژه را مخصوص به اين معنى بداند.

ولى اين استفاده دليلى بر اختصاص بودن آن نيست گويا اين كلمه و واژه با اصطلاح (عفو) و (انتقال) كه در آيات زير آمده است همانندى دارد.

خداوند مى‌فرمايد:

(خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ) [٣].

« (اى رسول) راه عفو [٤] و بخشش پيش‌گير و نيكوكارى امر كن و از

[١] - لسان العرب و تاج العروس: «كلّ ما فاز به امرء من غير مشقّة».

[٢] - مفردات راغب: «كلّ مظفور به من جهة العدى وغيره».

[٣] - سوره اعراف، آيه ١٩٩.

[٤] - برخى مفسّران واژه (عفو) را در اين آيه به (مازاد بر معاش و صدقاتى كه‌دادنش براى مسلمانان آسان است) معنى كرده‌اند.