مفاهیم علم نحو - العصاری، محمود رضا - الصفحة ٥٨ - يادآورى

١٨ الجملة الاسميّة

اقسام الخبر و احكامها

يادآورى‌

هيچ‌گونه عاملى بر جملات اسميّه ساده، وارد نمى‌شود. در اين‌گونه جملات، مسند اليه را «مبتدا» و مسند را «خبر» گويند و هردو مرفوعند؛ مانند:

«اللّه احد»؛

إِنَّمَا اللَّهُ إِلهٌ واحِدٌ.

خبر در جملات اسميه بر سه قسم است: مفرد، جمله، شبه جمله.

در صورتى كه خبر «جمله» باشد، لازم است بين جمله «خبر» و مبتدا، ارتباطى وجود داشته باشد، كه غالبا رابط در جمله خبر، ضمير است؛ مانند: وَ اللَّهُ يُحْيِي وَ يُمِيتُ. [١]

در صورتى كه خبر شبه جمله (ظرف و جار و مجرور) باشد، متعلق به افعال عموم، مانند «استقرّ» يا مشتقات آنها مانند «مستقرّ» است؛ مانند: الْحَمْدُ لِلَّهِ.* [٢]

الخبر ثلاثه اقسام مفرد و جملة و شبهها و هو الظرف و الجار و المجرور؛ فالمفرد ما للعوامل تسلط على لفظه و هو قسمان جامد و مشتق و المشتق ما دلّ على متصف مصوغا من مصدر كضارب و مضروب و حسن و أحسن و الجامد بخلافه فالجامد لا يتحمّل ضميرا نحو «هذا أسد»

[١] . آل عمران، آيه ١٥٦.

[٢] . حمد، آيه ٢.