مفاهیم علم نحو - العصاری، محمود رضا - الصفحة ١٤٨ - تمرين

مسئله روشن است، زيرا «طلب» هميشه به يك «عمل» (فعل) تعلّق مى‌گيرد. اين مسئله در مورد توبيخ نيز صادق است.

٢. عرض و تحضيض از اقسام طلبند و ازاين‌رو هميشه به عملى در آينده تعلّق مى‌گيرند. به همين جهت در بالا گفته شد كه «لو لا» فقط بر سر مضارع يا ماضى نازل منزله مضارع وارد مى‌شود. امّا توبيخ مربوط به عملى در گذشته است و ازاين‌رو لو لا بر سر فعلى وارد مى‌شود كه دلالت بر گذشته است.

پژوهش‌

آيا مى‌دانيد آيه شريفه‌ وَ لَوْ لا أَنْ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِمُ الْجَلاءَ لَعَذَّبَهُمْ فِي الدُّنْيا [١] چگونه تركيب مى‌شود؟ آن را تحليل كنيد.

تمرين‌

عبارات زير را تركيب و تحليل كنيد:

١. وَ لَوْ لا أَجَلٌ مُسَمًّى لَجاءَهُمُ الْعَذابُ. [٢]

٢. وَ لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ. [٣]

٣. لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلائِكَةُ. [٤]

٤. لو لا علي لهلك عمر.

[١] . حشر، آيه ٣.

[٢] . عنكبوت، آيه ٥٣.

[٣] . بقره، آيه ٢٥١.

[٤] . فرقان، آيه ٢١.