انسانهاى متكبّر در هر جامعه‌اى منفورند، و بر عكس متواضعان محبوب القلوب هستند. همه انسانها، اشخاص متواضع را دوست دارند و به آنها عشق مى‌ورزند، به همان مقدار كه از افراد متكبّر نفرت دارند و از آنها دورى مى‌كنند؛ زيرا تكبّر تخم عداوت و دشمنى را در دلها مى‌پاشد؛ و تفاوتى نمى‌كند كه از نوع خود برتر بينى باشد، يا از نوع خود محورى، يا از نوع خودپسندى و يا از نوع خودخواهى به حساب آيد. خلاصه اين كه متكبّر به هر نوعى از انواع تكبّر آلوده باشد، تنهاى تنها مى‌ماند. بدين جهت امام على عليه السلام فرمودند:

«لَيْسَ لِمُتِكَبِّرٍ صَدِيقٌ؛ شخص متكبّر، از دوست بى بهره است!» [١]

د- سر چشمه گناهان:

بعضى از گناهان، كليدى هستند. دروغ از جمله گناهان كليدى است؛ [٢] همانگونه كه حبّ دنيا [٣] و شرب خمر نيز از گناهان كليدى هستند. [٤] تكبّر همچون دروغ و حبّ دنيا و شرب خمر، از گناهان كليدى محسوب مى‌شود، و سرچشمه بسيارى از گناهان است. [٥]

[١]. ميزان الحكمة، باب ٣٣٨٦، حديث ١٧٤٠٥.

[٢]. اين مطلب در روايات متعدّدى بيان شده است؛ از جمله در روايتى از امام حسن عسكرى عليه السلام مى‌خوانيم «جُعِلَتِ الْخَبَائِثُ فِى بَيتٍ وَ جُعِلَ مِفْتَاحُهُ الْكِذْبَ؛ [همه‌] پليديها در يك خانه نهاده شده و كليد آن، دروغ قرار داده شده است.» (ميزان‌الحكمة، باب ٣٤٠٣، حديث ١٧٥٢٨.)

[٣]. امام سجّاد عليه السلام پس از اين كه عدم وابستگى به دنيا را بعد از معرفة الله، از بهترين‌ها مى‌شمارد، در مقام استدلال به اين مطلب مى‌فرمايد: زيرا «حبّ الدّنيا وابستگى‌هاى متعدّدى به دنبال دارد، از جمله وابستگى به زن، وابستگى به ثروت، وابستگى به مقام، راحت‌طلبى، شهرت سخن گفتن و ... و در پايان مى‌فرمايد: انبياء و دانشمندان پس از توجّه به اين امور گفته‌اند: حُبُّ الدُّنيَا رَأْسُ كُلِّ خَطِيئَةٍ؛ دنيادوستى سرچشمه هر گناهى است.» (ميزان الحكمة، باب ١٢٢٩، حديث ٦٠٣٩.)

[٤]. در حديثى از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: «الْخَمرُ امُّ الْخَبَائثِ؛ شراب، ريشه پليديهاست.» (ميزان‌الحكمة، باب ١١٣٣، حديث ٥٣٦٢.)

[٥]. امام على عليه السلام در حديث تكان دهنده‌اى مى‌فرمايند: «أَلْكِبْرُ دَاعٍ إِلَى التَّقَحُّمِ فِى الذُّنُوبِ؛ تكبر انگيزه فرو رفتن در (منجلاب ديگر) گناهان است.» (ميزان الحكمة، باب ٣٣٦٨، حديث ١٧٤٠٦.)