والاترين بندگان
(١)
تذكّر
٣ ص
(٢)
مقدّمه
١١ ص
(٣)
رمضان، ماه تعليم و تربيت
١١ ص
(٤)
اشارهاى به محتواى سوره فرقان
١٣ ص
(٥)
اخلاق اسلامى در قرآن
١٢ ص
(٦)
عبادالرّحمن در يك نگاه
١٤ ص
(٧)
عبادالرّحمن كيانند؟
١٥ ص
(٨)
اسلام آيين خشونت يا رأفت
٢٠ ص
(٩)
الف- رأفت و رحمت اسلامى در قرآن مجيد
٢٢ ص
(١٠)
ب- رأفت و رحمت اسلامى در روايات
٢٧ ص
(١١)
ج- محبّت و رحمت اسلامى در سيره پيشوايان دين
٣٤ ص
(١٢)
اشكالات و ايرادات
٣٦ ص
(١٣)
الف- قانون قصاص مظهر خشونت دينى!
٣٦ ص
(١٤)
ب- ناسازگارى حدود اسلامى با رأفت و رحمت دينى
٣٨ ص
(١٥)
ج- جنگ و رحمت اسلامى!
٤٣ ص
(١٦)
د- جهاد ابتدائى نوعى خشونت!
٤٥ ص
(١٧)
اوّل- جهاد براى خاموش كردن آتش فتنه
٤٨ ص
(١٨)
دوم- جهاد با طاغيان و باغيان
٥٠ ص
(١٩)
بلاها و مجازاتهاى الهى هم رحمت است!
٥٢ ص
(٢٠)
ويژگىهاى عبادالرّحمن
٥٣ ص
(٢١)
1 تواضع و فروتنى
٥٥ ص
(٢٢)
سوم- جهاد براى كسب آزادى تبليغ اسلام
٥١ ص
(٢٣)
تواضع در مشى، در آيات ديگر
٥٧ ص
(٢٤)
چرا تواضع؟
٥٨ ص
(٢٥)
پيامدهاى شوم تكبّر
٦٤ ص
(٢٦)
الف- دورى از خدا
٦٤ ص
(٢٧)
آثار تكبّر در روايات
٦٣ ص
(٢٨)
ب- نقصان عقل
٦٩ ص
(٢٩)
راههاى درمان بيمارى تكبّر
٧١ ص
(٣٠)
ج- ايجاد نفرت
٧٠ ص
(٣١)
د- سر چشمه گناهان
٧٠ ص
(٣٢)
نمونهاى از تواضع على عليه السلام
٧٨ ص
(٣٣)
تكبّر و تواضع فردى و اجتماعى
٨١ ص
(٣٤)
2 مدارا كردن با مردم
٨٣ ص
(٣٥)
مدارا در ساير آيات قرآن
٨٥ ص
(٣٦)
مُدارا در كلام معصومين
٨٧ ص
(٣٧)
سرانجام اين دو پيامبر چه شد؟
٩٠ ص
(٣٨)
مُدارات حضرت نوح و حضرت يونس!
٨٩ ص
(٣٩)
3 شب زنده دارى!
٩٥ ص
(٤٠)
نماز شب در روايات
٩٩ ص
(٤١)
فلسفه نماز شب
١٠٢ ص
(٤٢)
4 ترس از عذاب جهنّم
١٠٥ ص
(٤٣)
شرح و تفسير
١٠٥ ص
(٤٤)
فلسفه عذابها و مجازاتها
١٠٨ ص
(٤٥)
خوف و رجاء، دو بال براى پرواز
١١١ ص
(٤٦)
اميد بيش از حدّ ممنوع!
١١٢ ص
(٤٧)
پاسخ سؤال به بيانى ديگر
١١٢ ص
(٤٨)
ماهيّت جهنّم!
١١٤ ص
(٤٩)
تصويرى ديگر از جهنّم!
١١٧ ص
(٥٠)
درهاى جهنّم
١١٨ ص
(٥١)
درهاى بهشت
١٢١ ص
(٥٢)
بهشت و جهنّم آفريده شده است
١٢٣ ص
(٥٣)
خوف از خدا!
١٢٨ ص
(٥٤)
بهشت و جهنّم با اعمال ما تكميل مىشود!
١٢٤ ص
(٥٥)
آثار و بركات ترس از خدا
١٣٠ ص
(٥٦)
5 تعادل در انفاق
١٣٣ ص
(٥٧)
الف- جايگاه انفاق
١٣٤ ص
(٥٨)
اركان انفاق
١٣٧ ص
(٥٩)
1- از چه چيز انفاق كنيم؟
١٣٧ ص
(٦٠)
3- چه مقدار كمك كنيم؟
١٣٩ ص
(٦١)
4- چگونه انفاق كنيم؟
١٣٩ ص
(٦٢)
2- به چه كسانى كمك كنيم؟
١٣٨ ص
(٦٣)
آثار انفاق
١٤١ ص
(٦٤)
ب- نه اسراف، نه اقتار، بلكه قوام در انفاق!
١٤١ ص
(٦٥)
نمونهاى ديگر از آيات اعتدال در انفاق
١٤٢ ص
(٦٦)
اسراف در روايات
١٤٥ ص
(٦٧)
على عليه السلام و اسراف كنندگان
١٤٧ ص
(٦٨)
6 پرهيز از شرك
١٤٩ ص
(٦٩)
شرك و توحيد
١٥٢ ص
(٧٠)
الف- سرچشمه شرك
١٥٢ ص
(٧١)
ب- شرك در قرآن
١٥٥ ص
(٧٢)
ج- راز اهمّيّت توحيد
١٥٧ ص
(٧٣)
دنيا در نظر على عليه السلام
١٥٩ ص
(٧٤)
قلب سليم ميوه يكتاپرستى
١٦٠ ص
(٧٥)
انواع شرك
١٦١ ص
(٧٦)
شرك آشكار
١٦١ ص
(٧٧)
شرك پنهان
١٦٢ ص
(٧٨)
1- توحيد در عبادت
١٦٢ ص
(٧٩)
2- توحيد در اطاعت
١٦٢ ص
(٨٠)
3- توحيد در تأثير
١٦٣ ص
(٨١)
5- توحيد مالكيّت
١٦٥ ص
(٨٢)
6- توحيد در قانونگذارى
١٦٥ ص
(٨٣)
على عليه السلام نمونهاى از يك موحّد تمام عيار
١٦٦ ص
(٨٤)
1- على عليه السلام و هديه شبانه
١٦٦ ص
(٨٥)
2- آهن تفتيده!
١٦٨ ص
(٨٦)
7 احترام به خون انسان
١٧١ ص
(٨٧)
نكته اوّل تفاوتى بين خون مسلمان و غير مسلمان نيست!
١٧١ ص
(٨٨)
4- توحيد حاكميّت
١٦٤ ص
(٨٩)
1- كفّار ذمّى
١٧٢ ص
(٩٠)
2- كفّار مُعاهَدْ
١٧٢ ص
(٩١)
3- كفّار مُهادِنْ
١٧٢ ص
(٩٢)
ج- تبريك خداوند به خويشتن
١٧٤ ص
(٩٣)
د- همه هستى در خدمت انسان
١٧٤ ص
(٩٤)
4- كفّار حربى
١٧٣ ص
(٩٥)
نكته دوم ارزش انسان در اسلام
١٧٣ ص
(٩٦)
الف- آفرينش آدم
١٧٣ ص
(٩٧)
ب- سجده فرشتگان بر آدم
١٧٣ ص
(٩٨)
ارزش خون انسانها
١٨٠ ص
(٩٩)
1- يك انسان مساوى با تمام انسانها!
١٨٠ ص
(١٠٠)
2- جزاى سخت خونريزان!
١٨١ ص
(١٠١)
ه- انسان خليفه خدا
١٧٨ ص
(١٠٢)
و- آدم معلّم فرشتگان
١٧٨ ص
(١٠٣)
3- شرايط سخت اعدام!
١٨٢ ص
(١٠٤)
4- ديههاى سنگين
١٨٢ ص
(١٠٥)
6- جسد مردگان نيز ديه دارد!
١٨٤ ص
(١٠٦)
5- جنين هم ديه دارد!
١٨٣ ص
(١٠٧)
8 پاكدامنى
١٨٧ ص
(١٠٨)
پيشگيرى مقدّم بر درمان است!
١٨٨ ص
(١٠٩)
عبادالرّحمن و آلودگى به بىعفّتى!
١٩١ ص
(١١٠)
اهمّيّت مبارزه با اعمال منافى عفّت در اسلام
١٩٢ ص
(١١١)
الف- پاكان با ناپاكان ازدواج نمىكنند!
١٩٢ ص
(١١٢)
ب- پيامدهاى شديد زنا در دنيا و آخرت
١٩٤ ص
(١١٣)
حفظ پاكدامنى در شرايط فعلى
١٩٧ ص
(١١٤)
ج- رضاع از شير زانيه ممنوع!
١٩٥ ص
(١١٥)
عذاب مضاعف يعنى چه؟
٢٠٠ ص
(١١٦)
بازگشت و توبه
٢٠١ ص
(١١٧)
اقسام توبه
٢٠٢ ص
(١١٨)
تبديل گناهان به ثواب و اطاعت!
٢٠٥ ص
(١١٩)
9 شاهد زور نيستند!
٢٠٩ ص
(١٢٠)
10 بى اعتنا به مجالس بيهوده
٢١٣ ص
(١٢١)
لغو چيست؟
٢١٥ ص
(١٢٢)
برخورد با لغو در آيات ديگر
٢١٣ ص
(١٢٣)
11 گوش شنوا و چشم بينا
٢٢١ ص
(١٢٤)
انواع مردم در برخورد با آيات الهى
٢٢٦ ص
(١٢٥)
زندگى معنوى و زندگى مادّى
٢٢٣ ص
(١٢٦)
12 پيوسته دعا مىكنند
٢٢٩ ص
(١٢٧)
جايگاه ويژه دعا در معارف دينى
٢٣١ ص
(١٢٨)
فلسفه اهمّيّت دعا
٢٣٢ ص
(١٢٩)
اسلام و تربيت فرزندان
٢٣٤ ص
(١٣٠)
خانه، مدرسه، اجتماع
٢٣٧ ص
(١٣١)
ب- «امام المتّقين» افتخارى بزرگ!
٢٤٠ ص
(١٣٢)
ج- رهبرى گروهى!
٢٤٠ ص
(١٣٣)
13 امامت بر متّقين
٢٣٩ ص
(١٣٤)
نكاتى ظريف و لطيف
٢٣٩ ص
(١٣٥)
الف- تقارن دعا و عمل
٢٣٩ ص
(١٣٦)
د- آيا آرزوى امام المتّقين شدن، بلند پروازى نيست؟
٢٤١ ص
(١٣٧)
ه- همّت بلند
٢٤٣ ص
(١٣٨)
14 صبر و بردبارى
٢٤٧ ص
(١٣٩)
شرح و تفسير
٢٤٧ ص
(١٤٠)
ب- «بما صبروا»
٢٤٩ ص
(١٤١)
الف- «غرفه»
٢٤٨ ص
(١٤٢)
ج- تحيّت و سلام
٢٥٠ ص
(١٤٣)
د- خلود در بهشت
٢٥٠ ص
(١٤٤)
حقيقت صبر و استقامت
٢٥٣ ص
(١٤٥)
ه- مستقرّاً و مقاماً
٢٥١ ص
(١٤٦)
اهمّيّت صبر در معارف دينى
٢٥١ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص

والاترين بندگان - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٤

همانگونه كه ملاحظه مى‌كنيد صبر در اين آيه شريفه، نه به معنى خانه‌نشينى و رها كردن تلاش و فعّاليّت است، و نه به معنى پذيرش ظلم و ستم؛ بلكه بر عكس، طالوت و همراهانش از خداوند صبر و استقامت طلب مى‌كنند، تا در سايه تلاش و فعّاليّت و نبرد با خصم و مبارزه با ظلم و ستم، بر دشمن پيروز شوند، و ظلم و ستم آنها را قطع نمايند.

البتّه صبر انواع و اقسامى دارد كه آنچه در آيه شريفه به آن اشاره شد، يك نوع آن است؛ صبر در مقابل معصيت، صبر در مقابل طاعت و عبادت، صبر در مقابل شهوات، صبر در مقابل اموال حرام، صبر در مقابل پست و مقام، صبر در مقابل وسوسه‌هاى شيطان، صبر در مقابل هواى نفس و مانند آن از جمله انواع صبر است. [١] اگر صبر و استقامت نباشد ممكن است تمام زحمات و تلاشهاى انسان بر باد رود و آنچه در طول زندگى با زحمت و مشقّت به دست آورده، همه را از دست بدهد.

پروردگارا! صبر و استقامت و پايدارى و شكيبايى و خويشتندارى ما را روز به روز زيادتر كن، و ما را در صفّ صابران حقيقى و واقعى قرار ده، و اجر و پاداش شكيبايان را به ما عنايت فرما، تا در سايه آن خشنوديت را جلب كنيم، و به بهشتت درآييم، و در غرفه‌هاى آن جاى گيريم!

پايان‌


[١] مشروح مباحث مربوط به صبر و استقامت، در كتاب «اخلاق در قرآن»، جلد دوم، صفحه ٤٢٧ تا ٤٦٥، ونيز كتاب «سيماى صابران در قرآن» آمده است.