والاترين بندگان - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٠ - ٢- به چه كسانى كمك كنيم؟

اين نكته نشانگر اهمّيّت فوق‌العاده آبروى مؤمن از ديدگاه اسلام است. اسلام هرگز اجازه نمى‌دهد كه به خاطر يك كمك و احسان، آبروى مسلمانى لكّه دار شود، و قلبش جريحه دار گردد؛ قرآن مجيد در آيه ٢٦٣ سوره بقره مى‌فرمايد:

قَوْلٌ مَعْروُفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُهَا أَذًى وَ اللَّهُ غَنِىُّ حَلِيمٌ‌

گفتار پسنديده (در برابر نيازمندان) و عفو (و گذشت از خشونتهاى آنها)، از بخششى كه آزار به دنبال داشته باشد بهتر است. و خداوند بى نياز و بردبار است.

طبق اين آيه شريفه، جواب منفى دادن به فقير، هرگاه همراه با ادب و احترام باشد، بهتر از پاسخ مثبتى شمرده شده كه همراه با آزار و اذيّت نيازمند است.

و چه زيباست انفاقهايى كه همراه با ادب و احترام است؛ و چه زيباتر انفاقى كه مُنفِق از اين كه توان كمك بيشترى نداشته، از نيازمند عذرخواهى مى‌كند! و اين حالت روحانى عالى در سيره ائمّه معصومين عليهم السلام به چشم مى‌خورد؛ به اين داستان توجّه كنيد:

شخص نيازمندى درِ خانه امام حسن مجتبى عليه السلام را كوبيد، و خطاب به حضرتش عرض كرد: