والاترين بندگان - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٢ - اقسام توبه

داشته باشند و به سوى خدا باز گردند.

بدين جهت، در آيات مورد بحث، درِ توبه حتّى براى مشركان و قاتلان و زناكاران باز است! و اميد نجات، با استفاده از توبه، در مورد چنين گنهكارانى نيز مى‌رود، و خداوند آنها را به توبه و بازگشت دعوت نموده است.

طبق برخى روايات، تا زمانى كه نَفَسِ انسان در سينه‌اش بالا و پايين مى‌رود توبه‌اش پذيرفته مى‌شود؛ يعنى اگر انسان گنهكارى در واپسين لحظات عمرش، واقعاً به درگاه الهى باز گردد، و از سر صدق و اخلاص توبه كند، خداوند او را مورد عفو و بخشش قرار مى‌دهد! امام سجّاد عليه السلام كه معارف غنىّ اسلام را با زبان دعا بيان مى‌كند، در مناجات تائبين به اين رحمت واسعه خداوند اشاره نموده و از كسانى كه از آن استفاده نمى‌كنند، تعجّب و حيرت مى‌كند، حضرت مى‌فرمايد:

إِلَهِى أَنْتَ ا لَّذِى فَتَحْتَ لِعِبَادِكَ بَاباً إِلَى‌ عَفْوِكَ سَمَّيْتَهُ التَّوْبَةَ فَقُلْتَ «تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً» فَمَا عُذْرُ مَنْ أَغْفَلَ دُخُولَ الْبَابِ بَعْدَ فَتْحِهِ‌ [١]

پروردگار من! تو آن خدايى هستى كه درى از درياى عفو و بخششت به روى بندگانت گشودى و آن را توبه نام نهادى و از همه دعوت كردى كه وارد آن شوند و از درياى رحمتت بهره گيرند، خداى من! كسانى كه به اين در روى نمى‌آورند، و از آن غافل مى‌شوند، عذرشان چيست؟

راستى چرا برخى از ما غافل هستيم و از اين در كه به سوى سعادت و خوشبختى و قرب الى اللَّه و نجات گشوده شده، وارد نمى‌شويم!

چرا به سوى خداى مهربان كه لطف و مهر او فوق تصور است، باز نمى‌گرديم؟

چرا از درگاه خداوند توبه‌پذيرى كه هر چه توبه شكستى، باز هم پذيراى توست، فرار مى‌كنى؟