والاترين بندگان - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧ - عبادالرّحمن كيانند؟

امام صادق عليه السلام پس از بيان اين سه نشانه عبوديت و بندگى مى‌فرمايد:

«فَهذا أَوَّلُ دَرَجَةِ الْمُتَّقِينَ‌ [١]؛ اين نخستين درجه پرهيزگاران است.»

يعنى، بندگى درجات بالاتر و والاترى هم دارد، كه مى‌توان با سعى و تلاش و عبادت و راز و نياز به آن رسيد.

٣- در آيات متعدّدى از قرآن مجيد حقيقت عبوديّت و بندگى بيان گشته، و صفات و نشانه‌هاى مختلف بندگان واقعى خداوند مطرح شده است كه به سه نمونه آن اشاره مى‌شود:

الف- در آيه ٤٢ سوره حجر مى‌خوانيم:

«إِنَّ عِبَادِى لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ؛ (اى شيطان) تو هرگز بر بندگان من مسلّط نخواهى شد!»

طبق اين آيه شريفه يكى از نشانه‌هاى بندگى و عبوديّت اين است كه بنده خدا مسخّر شيطان نشود، و اجازه ندهد شيطان بر نفس او مسلّط گردد. البتّه همانطور كه در برخى از آيات قرآن مجيد آمده، ممكن است شيطان بندگان خاصّ خدا را وسوسه كند و حتّى آنها بر اثر وسوسه‌هاى شيطان لغزشى هم داشته باشند، ولى هرگز شيطان بر آنها مسلّط نمى‌شود.

آنها كه دوست دارند كارهاى خير انجام دهند و به عبادت و راز و نياز بپردازند، ولى موفّق بر اين كار نمى‌شوند، در حقيقت تحت سلطه شيطان هستند، و بندگان واقعى خدا نيستند! بايد براى فرار از محدوده حكومت شيطان و وارد شدن به وادى رحمت و الطاف الهى تلاش كرد، كه به يقين خداوند بندگانش را در رسيدن به اين هدف كمك خواهد كرد.

ب- در آيات پايانى سوره فجر مى‌خوانيم:

«يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ* ارْجِعِى إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً* فَادْخُلِى فِى عِبَادِى‌*

[١]. ميزان الحكمه، باب ٢٤٥١، حديث ١١٧٦١ (جلد ٧، صفحه ١٢).