هرگونه گفتار و عملكرد پدر و مادر براى كودك آموزنده راه و رسم زندگى است.
به منظور پرورش اخلاقى كودك بايد آگاهيهاى لازم در اختيار او قرار داده شود.
بخشى از آگاهيها درباره اصول معاشرت و براساس رعايت حقوق انسانها، احترام به آنها و مراعات عدل و انصاف است. بخشى ديگر در مورد فضايلى است كه بايد خود را بدان آراسته ساخت و ارزش صفات نيك را شناخت. قسمتى ديگر از اخلاق مربوط به رعايت آداب، رسوم و تشريفاتى است كه صحت آن مورد تأييد قرار گرفته و افراد جامعه، خود را به رعايت آن ملزم مى‌دانند: مثل آداب غذا، معاشرت، آمد و شد، تعارف؛ همچنين قسمتى ديگر نيز درباره صفات نكوهيده‌اى است كه موجبات گمراهى فرد و ديگران را فراهم مى‌آورد، مانند: ريا و تزوير، دروغ و نفاق، كينه و خصومت، بدخواهى و حسادت، تجاوز و حقارت، انتقامجويى، بى‌بند و بارى و غيره.
پدر و مادر وظيفه دارند زمينه‌سازى لازم در جهت پايبندى فرزندان به فراگيرى اصول و ضوابط اخلاقى را فراهم سازند و در جهت تقويت فضايل و سازندگى كودك گام بردارند.
اينك به ذكر بعضى از مهمترين صفات اخلاقى كه تاثير زيادى در شكل‌گيرى و رشد شخصيت كودك دارد، مى‌پردازيم:
الف- راستگويى‌ از بزرگترين وظايف پدر و مادر در تربيت فرزند، پرورش خصلت راستگويى كودك است. كودك در نخستين روزهايى كه لب به سخن مى‌گشايد، چيزى جز راست نمى‌گويد، بطورى كه راستگويى او ضرب‌المثل شده، مى‌گويند: «سخن راست را بايد از كودك شنيد.» راستگويى و كردار درست پدر و مادر در محيط خانواده به كودك مى‌آموزد كه صداقت و راستى را پيشه خود سازد و از دروغگويى پرهيز كند كه نتيجه‌اى جز بدنامى و بى‌آبرويى و روسياهى نخواهد داشت. پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله فرمود:
«ايَّاكَ وَالْكِذْبَ فَانَّهُ يُسَوِّدُ الْوَجْهَ» «١» از دروغگويى بپرهيز؛ زيرا دروغ باعث روسياهى است.